ιγά σιγά οι Καρυάτιδες χάνουν το πρόσωπό τους, οι κολόνες του Παρθενώνα

διαβρώνονται, το σκληρό λαξευμένο μάρμαρο μετατρέπεται σε άμορφο γύψο.

Μνημεία, όπως ο καθεδρικός ναός της Κολωνίας, ή και πόλεις ολόκληρες, όπως η

Βενετία, παρουσιάζουν έντονες αλλοιώσεις. Αιτία του φαινομένου είναι οι

συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου στον αέρα των πόλεων.


Το διαβρωτικό αυτό αέριο ­ διαλύεται στο νερό για να μετατραπεί σε θειικό οξύ

­ είναι ένα από τα κύρια συστατικά της «όξινης βροχής», που προκαλεί

καταστροφές στα δάση, τις λίμνες, τα ποτάμια, το έδαφος, τα κτίρια, τα μνημεία

και τις μηχανές. Στην Ευρώπη η συνολική υλική ζημιά μόνο στα κτίρια και τα

δομικά υλικά υπολογίζεται ότι υπερβαίνει τα 3 τρισεκατομμύρια δρχ. τον χρόνο.

Κύρια πηγή διοξειδίου του θείου είναι ο ενεργειακός τομέας, που συμβάλλει κατά

60% στη ρύπανση της ατμόσφαιρας. Οι θερμικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής που

λειτουργούν με άνθρακα ή πετρέλαιο βρίσκονται συνήθως έξω από τις μεγάλες

πόλεις και διαθέτουν ψηλές καπνοδόχους.

Συνεπώς, η συμβολή τους στη ρύπανση του αέρα της γειτονικής τους περιοχής

είναι κατά κανόνα μικρή. Όμως, με τον άνεμο, το χημικά σταθερό διοξείδιο του

θείου που εκπέμπεται κατανέμεται και ρυπαίνει τον αέρα σε μεγάλες αποστάσεις,

που ορισμένες φορές υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα. Η ρύπανση από διοξείδιο του

θείου στη Νότια Σκανδιναβία προέρχεται, για παράδειγμα, σε μεγάλο βαθμό από

τις καμινάδες των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής στη Βρετανία και η όξινη βροχή στην

Βαυαρία, από τις εκπομπές των ηλεκτρικών σταθμών στην Τσεχία.

Άλλες βασικές πηγές διοξειδίου του θείου είναι οι κεντρικές θερμάνσεις και η

βιομηχανία. Οι εκπομπές που οφείλονται στα αυτοκίνητα που καίνε πετρέλαιο που

περιέχει θειάφι δεν συμβάλλουν παρά κατά 13% στη συνολική ρύπανση της

ατμόσφαιρας από διοξείδιο του θείου. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στις

περιοχές της Κεντρικής και της Βορειοδυτικής Ευρώπης.

Οι εκπομπές, όμως, του διοξειδίου του θείου μειώνονται δραστικά στην Ευρωπαϊκή

Ένωση, και το 1994 ήταν κατά 55% χαμηλότερες από τις εκπομπές του 1980.

Η μείωση αυτή οφείλεται στη βελτίωση των καυσίμων και την «αποθείωση» των

καμιναερίων των εργοστασίων και τη χρήση φυσικού αερίου. Στην Ελλάδα η ρύπανση

από το διοξείδιο του θείου είναι σχετικά περιορισμένη.

Στην Αθήνα, όπου το πρόβλημα ήταν οξύ, η κατάσταση βελτιώθηκε ύστερα από το

κλείσιμο του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής του Κερατσινίου, τη βελτίωση των

καυσίμων και τους ελέγχους των καυστήρων των κεντρικών θερμάνσεων.

Σε κατά κεφαλή εκπομπές η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση μετά την «Ανατολική

Γερμανία» και τη Βρετανία και την πρώτη θέση στις εκπομπές από τα αεροπλάνα

και τα πλοία.


Οι επιπτώσεις του διοξειδίου του θείου ήταν γνωστή από τα μέσα του περασμένου

αιώνα. Οι καταστροφές που προκαλούσε στα κτίρια και την υγεία είχαν οδηγήσει

τον Βρετανό οικονομολόγο Arthur Pigou να εισηγηθεί την επιβολή ενός φόρου στον

άνθρακα που θα ανάγκαζε τις επιχειρήσεις να επωμισθούν οι ίδιες το κόστος που

προκαλούσε στο κοινωνικό σύνολο το διοξείδιο του θείου που εξέπεμπαν.

Η ιδέα αυτή εφαρμόζεται από το 1991 στη Σουηδία όπου φορολογούνται όχι μόνον ο

άνθρακας, αλλά όλα τα βιομηχανικά καύσιμα (άνθρακας, πετρέλαιο, τύρφη) καθώς

και τα καύσιμα των αυτοκινήτων ανάλογα με την περιεκτικότητά τους σε θείο. Η

φορολόγηση αυτή οδήγησε σε μείωση των εκπομπών διοξειδίου του θείου στη

βιομηχανία κατά 6% και σε βελτίωση των καυσίμων αυτοκινήτων, των οποίων η

περιεκτικότητα σε θείο μειώθηκε κατά 40% τα δύο τελευταία χρόνια.