Η μεγάλη διαφορά της Ελλάδας από άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι ότι εδώ η Δημόσια Διοίκηση έχει ευνουχιστεί από τους «πολιτικούς προϊσταμένους» της

Για μια αληθινή μεταρρύθμιση

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 21/01/2012 20:00 |
Για μια αληθινή μεταρρύθμιση

«Απαιτείται μια μεταρρυθμιστική έκρηξη» είπε ο επικεφαλής του υπουργείου με τη «νιούσπικ» ονομασία «Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης», μιλώντας στην παρθενική συνεδρίαση ενός νεότευκτου οργάνου υπό τον εξίσου εντυπωσιακό τίτλο «Εθνικό Συμβούλιο Διοικητικής Μεταρρύθμισης».
Ο υπουργός διεκτραγώδησε τη σημερινή κατάσταση της Δημόσιας Διοίκησης. Περιέγραψε τον σουρεαλισμό του Δημοσίου, όπου κάθε υπουργείο χωρίζεται, κατά μέσον όρο, σε 430 διαφορετικές εσωτερικές υπηρεσίες (!) οι οποίες είναι αδύνατον να συντονιστούν μεταξύ τους και όπου 1 στα 5, από τα 5.000 συνολικά, τμήματα του Δημοσίου έχει προϊστάμενο δίχως ούτε έναν υπάλληλο του οποίου να προΐσταται (too many chiefs not enough Indians, που λέει και το γνωστό ανέκδοτο). Την αδυναμία της δημόσιας υπηρεσίας να παρέχει στοιχεία για οτιδήποτε αφορά στη δράση της. Και τον απίστευτο νομικό φορμαλισμό που διέπει το ελληνικό κράτος, όπου τίποτε, ούτε και τα απλούστερα και αυτονόητα, δεν επιτρέπεται να γίνει, αν δεν αντιστοιχεί σε κάποια ρητή αρμοδιότητα που κάποιος νόμος ρητά να περιγράφει. Αν ο νόμος δεν προβλέπει ότι στη βροχή ανοίγουμε ομπρέλα, ο δημόσιος λειτουργός είναι υποχρεωμένος να γίνεται μούσκεμα...
Τα ξέραμε ή, έστω, τα υποψιαζόμασταν ως παθόντες. Τα καταγράφουν διεθνείς οργανισμοί στις εκθέσεις τους. Μας τα δίδαξε η εμπειρία των Ολυμπιακών Αγώνων που δεν θα είχαν γίνει ποτέ αν δεν είχε προηγηθεί ένα μπαϊπάς στη Δημόσια Διοίκηση και η κληρονομιά των οποίων εξανεμίστηκε και σπαταλήθηκε, επειδή μετά το μπαϊπάς η διαχείρισή της έγινε με όρους Δημόσιας Διοίκησης. Και στους σκληρούς καιρούς οικονομικής συντριβής που ζούμε, όλοι έχουν καταλάβει ότι η συγκρότηση και η λειτουργία του κράτους είναι το βάρος που εξουθενώνει τη χιλιοτραγουδισμένη «ανταγωνιστικότητα» της οικονομίας, ότι είναι το γραφειοκρατικό και όχι το μισθολογικό κόστος που συνθλίβει επιχειρήσεις και που γεννά βιότοπους διαφθοράς.
Οτι το φερώνυμο υπουργείο με την αρωγή της γενναίας εθνικής επιτροπής σχεδιάζει αλλαγές είναι ασφαλώς ευπρόσδεκτο και αξιέπαινο. Αρκεί να ξεκαθαρίσουμε δύο τρία πράγματα.

Να ξεκαθαρίσουμε, για παράδειγμα, ότι οι αλλαγές δεν εξαγγέλλονται μόνο και μόνο επειδή τις ζητά η τρόικα και με μόνο κίνητρο τη μείωση του αριθμού των υπαλλήλων. Γιατί το μισθολογικό κόστος του Δημοσίου μπορεί να παραφούσκωσε στα χρόνια του πελατειακού πυρετού τής «επανίδρυσης» (και ήδη «ξεφουσκώνει») αλλά δεν είναι αλήθεια ότι το πρόβλημα του Δημοσίου είναι το υπεράριθμον των λειτουργών του. Η Γαλλία, για παράδειγμα, έχει πολύ περισσότερους, σχεδόν διπλάσιους, σε αναλογία πληθυσμού, δημοσίους υπαλλήλους και χώρες όπως η Σουηδία και η Νορβηγία υπερδιπλάσιο αριθμό, και όμως λειτουργούν καλά και αποδοτικά.
Να ξεκαθαρίσουμε επίσης ότι τα μέσα διόρθωσης του προβλήματος δεν θα είναι τα ίδια που το προκαλούν. Οτι, δηλαδή, δεν θα προσθέσουμε «εθνικά συντονιστικά όργανα» και διυπουργικές δομές στο δάσος των ήδη υπαρχόντων.

Και, τέλος, ας έχουμε καθαρό ποιο είναι το αίτιο στη ρίζα των προβλημάτων, ποια είναι η αρρώστια που πρέπει να γιατρευτεί. Οι κανόνες στο ελληνικό κράτος είναι τόσο βαρείς, δυσανάγνωστοι και άκαμπτοι, ακριβώς για να μπορούν να κάμπτονται από τον έχοντα την πολιτική, συνδικαλιστική, οικονομική δύναμη. Ο νομικός φορμαλισμός πυκνώνει όχι για να εμποδίζει αλλά για να διευκολύνει την αυθαιρεσία, την πελατειακή συναλλαγή και τη διαφθορά. Και η μεγάλη διαφορά της Ελλάδας από άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι ότι εδώ η Δημόσια Διοίκηση έχει ευνουχιστεί από τους «πολιτικούς προϊσταμένους» της, τα κόμματα εξουσίας, οι διοικητικές μονάδες δεν είναι αυτόνομες της Πολιτικής, η κορυφή της διοικητικής πυραμίδας έχει κομματικά χαρακτηριστικά και η βάση της πυραμίδας ελέγχεται από τους κομματικούς δεσμοφύλακες, την ΠΑΣΚΕ και τη ΔΑΚΕ.
Που σημαίνει πολύ απλά ότι για να γίνει αληθινή μεταρρύθμιση στο ελληνικό κράτος ένα από τα δύο πρέπει να γίνει: Ή οι κυβερνήσεις να κάνουν outsourcing, να αναθέσουν σε άλλον, ανεξάρτητο και εκτός πολιτικού κύκλου θεσμό τη μεταρρύθμιση. Ή θα πρέπει η πολιτική τάξη να αποδομήσει τον εαυτό της. Αν δεν αλλάξουν αυτοί, αποκλείεται να αλλάξουν οι δημόσιες δομές που έπλασαν κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν και διά των οποίων αναπαράγονται.

4
repoman
23/01/2012 17:32
Δεν είναι φυσικά διπλάσιοι οι ΔΥ της Γαλλίας ούτε υπερδιπλάσιοι της Σουηδίας. Είναι διαφορετική η διάρθρωση του δημοσίου στην Ελλάδα σε σχέση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Εδώ οι περισσότεροι που μισθοδοτούνται από το δημόσιο εργάζονται σε ΔΕΚΟ και δημοτικές επιχειρήσεις και όχι στο στενό δημόσιο τομέα.
Μάνος
22/01/2012 20:01
Συγχαρητήρια κ. Τσίμα...
Ένας αναγνώστης
22/01/2012 16:59
Το συμπέρασμά σας περιέχει πολλές αλήθειες. Κάνω μερικές σκέψεις εδώ. Ένας κίνδυνος της λύσης outsourcing είναι ότι οι υποτιθέμενοι "ανεξάρτητοι και εκτός πολιτικού κύκλου θεσμοί" θα μπορούσαν κάλλιστα να εκμεταλευτούν για τους εαυτούς τους τους κανόνες του ελληνικού κράτος, οι οποίοι είναι ότι πρέπει για την άνθηση της διαφθοράς. Κι απ' όσα είδαμε μέχρι τώρα αυτό έχει γίνει αρκετές φορές. Οπότε, αν διαλέξουμε το outsourcing, αυτό θα έπρεπε να γίνει κατόπιν μιας αποδομήσης και επαναδόμησης των κανόνων έτσι ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα άνθησης της διαφθοράς. Αν όμως η πολιτική τάξη αποδομήσει τον εαυτό της τότε έχουμε ήδη τη δεύτερη λύση, οπότε αφήνουμε το outsourcing. Όμως το να αποδομήσει αυτή η πολιτική τάξη τον εαυτό της φαίνεται από απίθανο έως αδύνατο. Κι έτσι κάποιος άλλος πρέπει να την αποδομήσει και να την επαναδομήσει. Αυτό ονομάζεται και ολοσχερές γκρέμισμα της πολιτικής τάξης από τον ίδιο το λαό χωρίς αυτοανακυρηγμένους μπροστάρηδες. Δεν διορθώνεται πια αυτό το σαθρό οικοδόμημα εξουσίας. Θέλει ξήλωμα και φτου κι απ' την αρχή.
Πανάργυρος
22/01/2012 12:59
Συνήθως γράφω τις απόψεις μου για να αντιδράσω. Εδώ κε ΤΖΙΜΑ μου γράφω για να συμφωνήσω μαζί σου και να μπορώ να δράσω... Συμφωνώ απόλυτα μαζίσου ότι η αναδιοργάνωση του κράτους μπορεί και πρέπει να γίνει με (outsoursing) παράγοντες - θεσμούς. Όχι απ' το υπάρχον πολιτικό σύστημα γιατί θα επαναλάβουν τα ίδια λάθη που τόσα χρόνια μάλλον εσκεμένα τα έκαναν. Γιατί έτσι τους συνέφερνε. Στα μέσα του '80 συμμετείχα σε ομάδα αναμόρφωσης του ΕΟΤ. Εκεί διαπίστωσα πως στην πραγματικότητα Διοίκηση και συνδικαλιστές -σε απόλυτη ταύτηση - ήθελαν να φτιάξουν ένα οργανισμό μεγαλύτερο - με περισσότερες διευθύνσεις και τμήματα (προβλέποντας μάλιστα διεύθυνση με αρκετά τμήματα '' Έρευνας Αγοράς'' - ψυγείο και τους ... τιμωρημένους). Θερμή παράκληση, εσείς που έχετε τη δύναμη του λόγου, τη δύναμη επηρεασμού της κοινής γνώμης και της διοίκησης (μέχρις ενός σημείου..), πιέστε προς αυτήν την κατεύθυνση. Συνολική μεταρύθμηση από ξένους προς την ελληνική διοίκηση- ίσως και ξένους προς την Ελλάδα. Μόνον έτσι θα γλιτώσουμε απ' την Λερνέα Ύδρα. Ευχαριστώ