ΓΝΩΜΗ Το ξεχασμένο παιδί του Γκουαντάναμο

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 04/07/2009 07:00 |

Oυδείς γνωρίζει πόσων ετών ήταν ο Μοχάμεντ Τζάουαντ όταν συνελήφθη από τις αφγανικές δυνάμεις στην Καμπούλ πριν από εξίμισι χρόνια και παραδόθηκε στους Αμερικανούς. Άλλοι λένε πως ήταν 14, μερικοί 16, η αφγανική κυβέρνηση πιστεύει πως ήταν 12. Το σίγουρο είναι πως δεν ήταν μεγαλύτερος από έφηβος και πως μετά τη σύλληψή του βασανίστηκε και πέρασε από την κόλαση. Τα στοιχεία εναντίον του απαξιώθηκαν. Προσπάθησε να αυτοκτονήσει. Όμως οι ΗΠΑ δεν λένε να τον αφήσουν στην ησυχία του.

Η μεταχείριση του νεαρού κρατουμένου ήταν τόσο άθλια ώστε ο παρασημοφορημένος αξιωματικός του στρατού, στον οποίο ανατέθηκε η δίωξή του, ο αντισυνταγματάρχης Ντάρελ Βάντεβελντ, ζήτησε να τον απαλλάξουν από την υπόθεση και δήλωσε πως δεν μπορεί πλέον να συμμετέχει «με ήσυχη συνείδηση» στις στρατιωτικές επιτροπές που ιδρύθηκαν για να δικάζουν κατηγορούμενους για τρομοκρατία.

Ο Τζάουαντ κατηγορούνταν ότι τον Δεκέμβριο 2002 έριξε μια χειροβομβίδα σε όχημα στο οποίο επέβαιναν δύο Αμερικανοί στρατιώτες και ο Αφγανός διερμηνέας τους. Και οι τρεις επιβαίνοντες τραυματίστηκαν σοβαρά. Ο Τζάουαντ είχε ομολογήσει την επίθεση και, σύμφωνα με τις κατηγορίες εις βάρος του, είχε δράσει ως μέλος μιας οργάνωσης εξεγερμένων με την ονομασία Χεζμπ-ι-Ισλάμι-Γκουλμπουντίν.

Στην προσπάθειά του να συγκεντρώσει τα στοιχεία που θα οδηγούσαν στην καταδίκη του Τζάουαντ, ο αντισυνταγματάρχης Βάντεβελντ διαπίστωσε πως οι Αφγανοί που είχαν συλλάβει τον Τζάουαντ απέσπασαν την ομολογία του με βασανιστήρια. Μετά το αγόρι παραδόθηκε στις αμερικανικές αρχές στη βάση Μπαγκράμ του Αφγανιστάν, όπου κρατήθηκε πριν μεταφερθεί στο Γκουαντάναμο. Ο Βάντεβελντ βρήκε επίσης στοιχεία για κακομεταχειρίσεις που υπέστη ο Τζάουαντ στο Μπαγκράμ, πως τον χαστούκιζαν ενώ είχαν το κεφάλι του καλυμμένο με κουκούλα, πως τον είχαν ρίξει από σκάλα δέσμιο και με κουκούλα. Στο Γκουαντάναμο τον μετέφεραν με παράλογη συχνότητα από κελί σε κελί, έως και οκτώ φορές την ημέρα επί 14 ημέρες, για να του στερήσουν τον ύπνο.

Στις 25 Δεκεμβρίου 2003, ο Τζάουαντ προσπάθησε να αυτοκτονήσει χτυπώντας επανειλημμένα το κεφάλι του στον τοίχο του κελιού του. Φαίνεται όμως ότι η κυβέρνηση Ομπάμα δεν αισθάνεται πως ο Τζάουαντ υπέφερε αρκετά. Όχι μόνον οι δικηγόροι της κυβέρνησης αντιτάχθηκαν στις προσπάθειες των συνηγόρων του να εξασφαλίσουν την ελευθερία του Τζάουαντ, αλλά χρησιμοποιούν ως βάση για την αντίθεσή τους την ομολογία που του είχαν αποσπάσει με βασανιστήρια.

Ο αντισυνταγματάρχης Βάντεβελντ έχει αποστρατευθεί και συμμετέχει στις προσπάθειες των συνηγόρων και της Αμερικανικής Ένωσης Πολιτικών Ελευθεριών (ΑCLU) για να εξασφαλίσει την απελευθέρωση του Τζάουαντ. Έξι χρόνια ουσιαστικά στην απομόνωση, λέει, είναι αρκετά για κάποιον που όταν συνελήφθη δεν ήταν πολύ μεγαλύτερος από παιδί.