Ο θρύλος των 4 μεταλλίων ξαναζεί

Στο στάδιο του Βερολίνου τιμούν τον Τζέσε Όουενς, 73 χρόνια αφότου ρεζίλεψε τον Χίτλερ

TΗΕ ΙΝDΕΡΕΝDΕΝΤ , Του Simon Τurnbull   | ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 12/08/2009 07:00 |
 Ο θρύλος των 4 μεταλλίων ξαναζεί
Η εγγονή του Τζέσε Όουενς, Μάρλεν Ντορτς. «Η πιο μακρινή μου ανάμνησηλέει για τον παππού τηςήταν κάποια ταινία που τον έδειχνε να τρέχει. Θυμάμαι ότι σκέφτηκα: “Ω, πόσο γρήγορος ήταν!”».

Τον Αύγουστο του 1936 ο Τζέσε Όουενς κέρδισε τέσσερα χρυσά μετάλλια στο Ολυμπιακό Στάδιο του Βερολίνου, διαλύοντας τον μύθο της αρίας φυλής. Στο ίδιο στάδιο θα βρεθεί 73 χρόνια μετά η εγγονή του.

Η Μάρλεν Ντορτς υποθέτει ότι ήταν «περίπου πέντε χρόνων» όταν άρχισε να αντιλαμβάνεται ότι ο πατέρας τής μητέρας της ήταν κάτι περισσότερο από ένας συνηθισμένος παππούς. «Η πιο μακρινή μου ανάμνηση ήταν κάποια ταινία που τον έδειχνε να τρέχει», λέει. «Θυμάμαι ότι σκέφτηκα: “Ω, πόσο γρήγορος ήταν!”». Την ίδια αντίδραση είχε και το κοινό στο Ολυμπιακό Στάδιο του Βερολίνου το απόγευμα της 3ης Αυγούστου του 1936, όταν ο Τζέιμς Κλίβελαντ Όουενς, γνωστός ως Τζέσε Όουενς, κέρδισε το πρώτο του χρυσό μετάλλιο.

Η 45χρονη Ντορτς θα βρεθεί στο ίδιο στάδιο την επόμενη βδομάδα. Μαζί με τον σύζυγό της προσκλήθηκαν να συνοδεύσουν την ομάδα των Ηνωμένων Πολιτειών στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου, που θα αρχίσει το προσεχές Σάββατο. Για να τιμήσουν τον συμπατριώτη τους, οι αθλητές της αμερικανικής αποστολής θα έχουν στις στολές τους τα αρχικά J.Ο. Η Ντορτς και ο Κάι Λονγκ, γιος του Γερμανού μεγάλου αντιπάλου του Όουενς στο μήκος Λουτς Λονγκ, θα απονείμουν τα μετάλλια σε αυτό το άθλημα. «Πραγματικά είμαι πολύ περήφανη», δηλώνει η Ντορτς. «Είναι πολύ συγκινητικό να βρεθώ σε αυτό το στάδιο». Θα είναι ένα ταξίδι γεμάτο συμβολισμούς. Όταν ο παππούς της έφθασε στο Βερολίνο τον Ιούλιο του 1936, ο γερμανικός Τύπος έγραφε για «φωλιά νέγρων» στον αμερικανικό αθλητισμό, αποδίδοντας στην ταχύτητα και το άλμα του Όουενς «ιδιότητες ζώου». Ο μύθος του Όουενς μεγάλωσε όταν ο Χίτλερ αρνήθηκε να τον συγχαρεί. Κι όταν ο Μπάλντουρ φον Σκίρατς, πρώην επικεφαλής της χιτλερικής νεολαίας, προσπάθησε να τον μεταπείσει, ο Φύρερ έδωσε μια απάντηση σύμφωνα με την ιδεολογία του Τρίτου Ράιχ: «Αυτοί οι Αμερικανοί θα έπρεπε να ντρέπονται που αφήνουν τους νέγρους να κερδίζουν μετάλλια. Δεν πρόκειται να σφίξω το χέρι σε κανέναν από αυτούς».

Αποθέωση
Το γερμανικό κοινό, πάντως, δεν είχε την ίδια γνώμη. Μετά τη νίκη του Όουενς στα 100 μέτρα, οι 110.000 θεατές του σταδίου φώναζαν ρυθμικά το όνομά του. Διαφορετική γνώμη είχαν και οι Γερμανοί αθλητές. Όταν ο Όουενς έκανε δύο άκυρα άλματα στα προκριματικά του μήκους και κινδύνευε να αποκλειστεί, ο Λουζ Λονγκ τού υπέδειξε το σημείο από το οποίο έπρεπε να πάρει φόρα. Ο Γερμανός άλτης ήταν η προσωποποίηση της αρίας φυλής, γεγονός που έκανε τους δύο αθλητές να ανταλλάσσουν αστεία, καθώς ο Χίτλερ τους κοιτούσε από τις εξέδρες. Ο Φύρερ δεν γέλασε ούτε όταν ο αργυρός ολυμπιονίκης Λονγκ πέρασε το χέρι του γύρω από τον ώμο του Όουενς μετά την απονομή των μεταλλίων στο μήκος. Ο Λονγκ πέθανε στα πεδία της μάχης το 1943. Οι δύο οικογένειες, όμως, διατηρούν φιλικούς δεσμούς μέχρι σήμερα.

Φοβήθηκε
Πάντως, ο Αμερικανός τότε πρόεδρος Φρανκλίνος Ρούσβελτ απέφυγε να δεχθεί τον Όουενς στον Λευκό Οίκο φοβούμενος την αντίδραση των Νότιων ψηφοφόρων. «Θα χαιρόταν πολύ αν με έβλεπε να επιστρέφω στο Βερολίνο από μια Αμερική όπου πρόεδρος είναι ένας Αφροαμερικανός», σημειώνει η Μάρλεν Ντορτς.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΤΙΒΟΥ
Η εγγονή του Όουενς και ο γιος του Γερμανού μεγάλου του αντιπάλου Λουτς Λονγκ θα απονείμουν μετάλλια

Το αίνιγμα μιας φωτογραφίας

Η ΑΡΝΗΣΗ του Αδόλφου Χίτλερ να συγχαρεί τον Τζέσε Όουενς για τα κατορθώματά του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936 θεωρείται η μεγαλύτερη περιφρόνηση στην ιστορία του αθλητισμού. Ή δεν συνέβη έτσι; Ένας Γερμανός βετεράνος αθλητικός ρεπόρτερ υποστηρίζει πως πράγματι ο Χίτλερ εγκατέλειψε το στάδιο μετά την κούρσα, αλλά όχι πριν σφίξει το χέρι του Όουενς! Σύμφωνα με τον Ζίγκφριντ Μίσνερ, 83 ετών, ο Όουενς έφερε πάντα μαζί του, στο πορτοφόλι του, τη φωτογραφία με τον Χίτλερ να του σφίγγει το χέρι. Ο Μίσνερ υποστηρίζει πως ο Όουενς του έδειξε τη φωτογραφία λέγοντάς του:«Αυτή ήταν μία από τις πιο όμορφες στιγμές μου». Ο Γερμανός δημοσιογράφος υποστηρίζει πως αποφασίστηκε να μη δημοσιευτεί η φωτογραφία γιατί έπρεπε ο Χίτλερ να παραμείνει ο «κακός» της ιστορίας με τον Όουενς.


Με μια ματιά

● Ο Τζέσε Όουενς γεννήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου του 1913 στο Ντέινβιλ της Αλαμπάμας ● Ο πατέρας του ήταν εργάτης στα χωράφια και οι παππούδες του σκλάβοι ● Τον Μάιο του 1935, μέσα σε 45 λεπτά, ισοφάρισε το παγκόσμιο ρεκόρ στις 100 γιάρδες και έσπασε άλλα τρία: στις 220 γιάρδες, στο μήκος και στις 220 γιάρδες μετ΄ εμποδίων ● Στους Ολυμπιακούς του Βερολίνου κέρδισε τέσσερα χρυσά μετάλλια: στα 100 και 200 μέτρα, στο μήκος και στη σκυταλοδρομία 4Χ100 ● Πέθανε στις 31 Μαρτίου του 1980 από καρκίνο του πνεύμονα

3
Μιχάλης.
14/08/2009 09:40
Προς Νεκτάριο. Αυτό που μπορώ να σου πω Νεκτάριε, είναι ότι η Ιστορία είναι περίπλοκο πράγμα. Έχει πολλές λεπτομέρειες. Πάρε για παράδειγμα την Ελληνική πραγματικότητα η οποία ξεκινάει από το 1821. Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, οι περισσότεροι πολιτικοί θεώρησαν σκόπιμο, με βάση και την σκέψη τους, ότι η Ελλάδα έγινε κράτος επειδή βοήθησαν οι ξένες δυνάμεις. Ξέγραψαν δηλαδή τον Κολοκοτρώνη και τους άλλους αγωνιστές και τα δικά τους σφάλματα- των πολιτικών. Έτσι από τότε θεωρούν ότι πρέπει πάντα να υπηρετούν ξένα συμφέροντα δουλοπρεπώς. Είναι αλήθεια ότι οι ξένες δυνάμεις βοήθησαν, αλλά αυτό δεν έγινε και στην Αμερικάνικη Επανάσταση; και στην Ανεξαρτησία του Ισραήλ; Τα κράτη έχουν συμφέροντα. Οι πολιτικοί πρέπει να διαχειρίζονται αυτή την Αρχή, αλλά να μην ξεχνάνε ποτέ, ότι αυτό που μετράει είναι και η εσωτερική δομή ενός κράτους. Το Ισραήλ για παράδειγμα κατάφερε να γίνει ανεξάρτητο κράτος, όχι γιατί υπήρχαν πλούσιοι Εβραίοι ή γιατί είχαν κάποια υποστήριξη, αλλά πρωτίστως γιατί δημιούργησαν εσωτερική δομή, που θα άντεχε σε σκληρά χτυπήματα. Αν η Μεραρχία που έστειλε ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε παραμείνει στην Κύπρο και αν γινόταν 1974, τότε αυτό σίγουρα θα ήταν υπέρ της Ελλάδας. Θα είχε αποκρουστεί η εισβολή που από στρατιωτικής απόψεως ήταν γελοία. Τα εγκλήματα συνήθως χρειάζονται και συνεργούς. Είτε ακούσιους είτε εκούσιους. Στην περίπτωση του 1974 η Ιστορία έδωσε την ευκαιρία στην Ελλάδα, να έχει παράθυρο στο μέλλον. Ο Γκλύξμπουργκ και οι δικτάτορες την πέταξαν στα σκουπίδια. Αλλά ίσως να σκέφτονται ότι αυτή είναι η Ελλάδα. Κάτι που είπε και ο Κώστας Σημίτης και ο Κώστας Καραμανλής. Όμως η Ελλάδα δεν είναι αυτή. Απλώς τα συγκεκριμένα πρόσωπα, είναι πολύ μικρά, πολύ μικρά για διοικήσουν ένα τόσο δύσκολο χώρο, όπως είναι η Ελλάδα. Όπου οι κοτζαμπάσηδες θέλουν να κάνουν το δικό τους. Κοτζαμπάσηδες τότε, Νταβατζήδες σήμερα. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για το Ισραήλ. Βρίσκεται σε δύσκολη γεωγραφική θέση και μόνο με μεγάλους ηγέτες, μπορεί να ελπίζει. Αν φτάσει στα επίπεδα διαφθοράς της Ελλάδας, τότε την έχει δύσκολα. Η Ιστορία μπορεί να κρέμεται και σε δυο σκουλαρίκια!!! Είπαμε οι λεπτομέρειες μετράνε. Είναι σαν τα δεκαδικά ψηφία σε έναν αριθμό.
Νεκταριος
13/08/2009 13:30
Ωραια αναλυση Μιχαλη. δυστυχως οι περισσοτερες αποφασεις των πολιτικων παγκοσμιιως υπαγορευονται απο καιροσκοπικες σκοπιμοτητες, και οχι απο το τι πραγματικα θα επρεπε να κανουν. και επειδη η ιστορια γραφεται απο τους νικητες, αυτοι φροντιζουν να αποκρυπτουν ολα τα αρνητικα γι’ αυτους στοιχεια.
Μιχάλης.
13/08/2009 09:49
Αυτά που συνέβησαν στην Ολυμπιάδα του 1936 έπρεπε να προβληματίσουν πολύ τον Χίτλερ που προπαγάνδιζε την ανωτερότητα της Άριας φυλής. Καταρχήν η αντίδραση των Γερμανών αθλητών, μας δείχνει ότι δεν ήταν τόσο Αριοι, από την στιγμή που ήταν τελείως φιλικοί με τον Τζεσε Ουοενς. Αυτό σημαίνει ότι η θεωρεία της Άριας φυλής, μάλλον την είχαν γραμμένη. Αλλιώς δε θα βοηθούσαν τον Μαύρο αθλητή. Που έκανε συντρίμμια την θεωρεία των ΝΑΖΙ, περί ανωτερότητας. Κάτι που το είδαμε να συμβαίνει στο Ανατολικό μέτωπο, όπου ο Ιβαν ήταν εξίσου καλός στρατιώτης με τον Γερμανό. Η ιστορία του Τζεσε Οουενς, αν την δεις από την σωστή οπτική μεριά, έδειχνε από τότε το μέλλον. Ο Χίτλερ αρνήθηκε να παραδεχθεί το προφανές. Αυτό συνέβη μπροστά στα μάτια του. Κάτι που θα κάνει πολλές φορές στο μέλλον στη διάρκεια του πολέμου. Όμως ο Μίσνερ λέει ότι δεν είναι έτσι. Ο Χίτλερ λέει έσφιξε το χέρι του Τζέσε Οουενς. Είναι αλήθεια αυτό; Υπάρχει Φωτογραφία! Μια τέτοια φωτογραφία ανατρέπει τα πάντα. Και μας λέει ότι ο Χίτλερ ήταν ένα μυστήριο. Το ίδιο άλλωστε δεν ισχύει και για τον αντισημιτισμό του Χίτλερ; Ήταν πολιτική σκοπιμότητα ή ήταν μια πραγματικότητα; Και πότε ο Χίτλερ έγινε αντισημίτης; Αν ο Χίτλερ έσφιξε το χέρι του Τζεσε Οουενς, αυτό σημαίνει παραδοχή, ότι η θεωρεία του, δεν είναι και τόσο σωστή. Αντίθετα ο Ρούσβελτ έκανε ατόπημα. Δε κάλεσε τον Τζεσε Οουενς στο Λευκό Οίκο γιατί φοβήθηκε τους Νότιους Ψηφοφόρους. Πολιτική σκοπιμότητα, που προάγει όμως τον ρατσισμό. Πόσους Εβραίους θα είχε σώσει η Αμερική αν είχε ανοίξει τα σύνορα της, στην ταραγμένη περίοδο του 30; Γιατί δε το έκανε; Τι φοβήθηκε; Ο Ρούσβελτ ως άνθρωπος δεν ήταν ρατσιστής, όμως η πολιτική σκοπιμότητα του 1936 του υπαγόρευσε να αρνηθεί, για να μην χάσει τους Νότιους ψηφοφόρους. Αυτό βέβαια μας πάει στο 1948, όπου η πολιτική σκοπιμότητα οδήγησε τον Τρούμαν να αναγνωρίσει το Ισραήλ, για να μην χάσει τους Αμερικανούς Εβραίους ψηφοφόρους του. Ένα άλλο ενδιαφέρον σημείο του άρθρου είναι ότι ο Χίτλερ θέλει τους Αμερικανούς να μην επιτρέπουν τους Μαύρους να συμμετάσχουν και να κερδίζουν μετάλλια. Είμαι σίγουρος ότι το ίδιο θα έλεγε στους Αμερικανούς και για τους Εβραίους επιστήμονες, που η συμβολή τους στην Αμερικανική νίκη στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ήταν σημαντική. Το 1936 ο Χίτλερ είχε την προειδοποίηση του, ότι τα πιστεύω του, ήταν εντελώς λάθος και ότι αυτοί που δεν ήθελε να συμμετάσχουν στο πεδίο της συγκεκριμένης πραγματικότητας, στο τέλος θα τον νικούσαν και μάλιστα Ολοκληρωτικά. 1936. What a day!