Οταν δεν γράφεις στη µητρική σου

Του Γκαζµέντ Καπλάνι   | ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 23/11/2010 07:00 |
Την περασµένη Κυριακή, στα περίχωρα του Βερολίνου,είχα την ευκαιρία να γνωρίσω από κοντά κάποιους «ιδιαίτερους» ευρωπαίους συγγραφείς – σε συνάντηση που είχε διοργανώσει εκεί το Βρετανικό Συµβούλιο. Την Αχάντ Σουίφ, τη διάσηµη βρετανοαιγυπτία συγγραφέα που ζει στο Λονδίνο, γράφει αγγλικά και αραβικά. Τον Τζαµάλ Ματζούµπ που γεννήθηκε στοΣουδάν από βρετανίδα µητέρακαι σουδανό πατέρα. Εχει ζήσει στο Χαρτούµ, στο Λονδίνο, στην Κοπεγχάγη και τώρα στη Βαρκελώνη. Γράφει σε αγγλικά, δανέζικα και καταλάνικα. Την Ινάν Κατσάτση, βραβευµένη συγγραφέα πουγεννήθηκε στη Βαγδάτη και ζει στο Παρίσι, γράφοντας γαλλικά και αραβικά.

Τον Ρόµπιν Γιασίν Κασάµπ που γεννήθηκε από σύριο πατέρα καιβρετανίδα µητέρα, ζει στη Σκωτία καιστα βραβευµένα µυθιστορήµατά του γράφει για τη µετανάστευση, τα ταξίδια και τον έρωτα. Τους άκουσα να συζητούν για τη λογοτεχνία, την ισλαµοφοβία, τη δυσκολία της Ευρώπης να θεωρήσει τη µετανάστευση αναπόσπαστο κοµµάτι της σύγχρονης ιστορίαςτης. ∆εν είναι τυχαίο ότι στην Ευρώπη βρίσκεις τα πιοπερίεργα µουσεία, όπως το «Μουσείο του λουκάνικου», αλλά δυσκολεύεσαι να βρεις µουσεία της µετανάστευσης. Οπως και να έχει, αυτό που συµβαίνει σήµερα στην Ευρώπη µε τη µετανάστευση µοιάζει µε τους πόνους ενός δύσκολου τοκετού. Η Ευρώπη αλλάζει. Η Ευρώπη άλλαξε. Κάθε αλλαγή φέρνει διλήµµατα, πονοκεφάλους, ξεβολεύει πολλά και πολλούς. Ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός σε τέτοιες περιπτώσεις. Αρκείνα µην τον «παραδώσουµε» στα χέρια των µισαλλόδοξων. Είναι µάστορες στο να τον µετατρέψουν σε τέρας που θα µας καταβροχθίσει όλους… Οι καθηγητές της λογοτεχνίας αποκαλούν τέτοιους συγγραφείς«υβριδικούς». Επειδή συνυπάρχουν ανάµεσα σε διαφορετικές ταυτότητες και γλώσσες. Πολλοί από αυτούς γράφουνσε γλώσσες που δεν είναι οι µητρικές τους. Επειδή ανήκω σε αυτήν την κατηγορία, νοµίζω ότι ανεξάρτητα από τη γλώσσα στην οποία γράφει κάποιος, το µόνο πράγµα που πρέπει να νοιάζει έναν συγγραφέα είναι εάν γράφει πραγµατική λογοτεχνία ή µπούρδες. Τα υπόλοιπα, οι κατηγορίες, οι ορισµοί για το πού ανήκει ένας συγγραφέας, στη χώρα καταγωγής ή στη χώρα στη γλώσσα της οποίας γράφει, έρχονται µετά. Συνήθως είναι θέµατα που αφορούν κυρίως ακαδηµαϊκές συζητήσεις και αναζητήσεις. Ενας συγγραφέας ανήκει προπαντός στο ταλέντο του.

Το πιο ενδιαφέρον κοµµάτι της συζήτησής µας αφορούσε το κοµµάτι της γλώσσας. Τι σηµαίνει να γράφει κανείς σε µια γλώσσα που δεν είναι ηµητρική του; Η Ινάν Κατσάτση είπε κάποια στιγµή πως συχνά της λένε ότι αφηγείται µε τέτοιον τρόπο ώστε θυµίζει σενάριο ταινίας: λιτό και γεµάτο εικόνες. Είναι κάτι που το ακούωκαι εγώ συχνά από τους αναγνώστες µου. Ισως γιατί όταν συνυπάρχεις ανάµεσα σε διαφορετικές γλώσσες, όταν γράφεις σε µια γλώσσα που δεν είναι η µητρική σου, έχεις την τάση να «µιλάς» µε εικόνες. Ισως για να αποφύγεις τις περιττές γλωσσικές αναλύσεις ή τις παγίδες µιας γλώσσας που δεν είναι η µητρική σου. Ο Ναµπόκοφ, αυτός ο µαέστρος της αφήγησης καικατακτητής γλωσσών, όταν τονρώτησαν κάποτε σε ποια από τις γλώσσες σκέφτεται, στη µητρική του ή στη γλώσσα που γράφει, απάντησε: «∆εν σκέφτοµαι σε καµία γλώσσα. Σκέφτοµαι µέσω των εικόνων.

Σκεφτόµαστε όχι µέσωτων λέξεων αλλά µέσω τωνσκιών τους». Είναι οι σκιέςτων λέξεων τελικά που φωτίζουν τη σκέψη µας…
Ανεξάρτητα από τη γλώσσα στην οποία γράφει, το µόνο πράγµα που πρέπει να νοιάζει έναν συγγραφέα είναι εάν γράφει πραγµατική λογοτεχνία ή µπούρδες
LINK: http://gazikapllani.blogspot.com
aris
25/11/2010 11:57
Καλημέρα Το θέμα που θέτετε με τις εικόνες είναι πραγματικότητα. Συμβαίνει και σε μένα. Και εγώ είμαι μετανάστης, μερικές φορές σκέπτομαι στην μητρική και άλλες φορές στα Ελληνικά. Αλλά συλλαμβάνω (ασυνείδητα) τον εαυτό μου όταν δεν μπορώ να βρω μια λέξη να σκέπτομαι την εικόνα και μετά την λέξη στα Ελληνικά η Αλβανικά. Τελικά ο Ναπόκοφ επιβεβαιώνεται και από άλλους απλούς ανθρώπους και την καθημερινότητα.
Sotiris Xognos
24/11/2010 22:37
και ομως στην Κολωνία υπαρχει κάποιο Μουσείο Μετενάστευσης ή Migrationsmuseim.
κ
24/11/2010 11:36
@Θ Κ 24/11/2010 01:44

Η γλωσσα ειναι ζωντανος οργανισμος και εξελισσεται.Οπως η γλωσσα που μιλατε εσεις δεν ειναι η ιδια με αυτην των προπαππουδων σας,ετσι και οι γλωσσα των αυριανων ελληνων θα ειναι διαφορετικη απο αυτην του σημερα.
Ilira
24/11/2010 02:36
Kiomws, ksene, exei graftei sygklonistiki logotexnia se glossa pou kataktithike argotera. Ekei den eiponontai auta pou metaggistikan apo ton omfalio loro alla akoma pio vathya pragmata, auta pou xaraksan tin psixi enos syggrafea...kai pou akoma k se kseni glossa..ton ekanan na grapsei logotexnia.
Ilira
24/11/2010 02:36
Kiomws, ksene, exei graftei sygklonistiki logotexnia se glossa pou kataktithike argotera. Ekei den eiponontai auta pou metaggistikan apo ton omfalio loro alla akoma pio vathya pragmata, auta pou xaraksan tin psixi enos syggrafea...kai pou akoma k se kseni glossa..ton ekanan na grapsei logotexnia.
Θ Κ
24/11/2010 01:44
Πάντως παρακολουθώντας διαλόγους, ειδικά μεταξύ νέων (άσε πια τα γραπτά), μένεις με τη σιγουριά ότι η μητρική τους γλώσσα είναι αυτή των Νεάντερταλ.
Παμφίλη
23/11/2010 22:44
Εκείνο που με συναρπάζει σε τούτο εδώ το κείμενο είναι το επίπεδο των σχολίων μας. Κάτι γίνεται, κάτι γίνεται.
o xenos
23/11/2010 16:59
κ. Καπλανι το ξερεις ποσο σ εκτιμω, αλλα εδω μου τα χαλας. Σ οποιαδηποτε γλωσσα του κοσμου μπορεις να αποδωσεις επιστημονικες αναλυσεις ποτε ομως ποιηση. Διοτι ακομα και το καλο πεζο ....ειναι ποιηση. Στη μητρικη γλωσσα θα ειπωθουν κεινα τα πραγματα που ματαγγιστηκαν απ τον ομφαλιο λωρο.
ανώνυμος
23/11/2010 16:17
"το μόνο πράγμα που πρέπει να νοιάζει έναν συγγραφέα είναι εάν γράφει πραγματική λογοτεχνία ή μπούρδες." Πολύ μεγάλη και σοφή κουβέντα κύριε Καπλάνι, ιδιαίτερα για όσους κρύβουν την πνευματική τους γύμνια πίσω από την προστασία της ελληνικής γλώσσας. Το ζητούμενο είναι όντως αν έχει κανείς να πει κάτι, όχι σε τι γλώσσα το λέει.
Τ.Σ.
23/11/2010 16:11
Το συναίσθημα είναι άρρητο
ΓΙΑΝΝΗΣ Κ.
23/11/2010 15:49
Αρκεί ο δύσκολος τοκετός να μην έχει ως αποτέλεσμα μια τερατογονία.
Τodo Palante
23/11/2010 13:01
Τελικα φιλε εισαι Δηθεν. Και γραφεις μπουρδες του ειδους .... "Ενας συγγραφέας ανήκει προπαντός στο ταλέντο του" και "Σκεφτόαστε όχι έσω των λέξεων αλλά έσω των σκιών τους".... Γραφεις πραγματα που δεν πυροδοτουν ουτε εικονες ουτε συναισθηματα ουτε προσιτες εννοιες. Πεφτεις σχεδον παντα στη παγιδα και πουλας φτηνη συγκινηση ............... Το ταλεντο ειναι δωρο της φυσης που αν καλλιεργηθει με παθος ανθιζει. ........ Δεν ειναι ιδιοκτητης, ειναι λαμπαδηφορος. Και οι σκεψεις δεν ειναι σκιες αλλα σπινθηρες ζωης. Ξυπνα και ακουλουθα το μονοπατι του φωτος σου φιλε....................... Αντι να χαραμιζεται η στηλη σου καλυτερα θα ηταν να δινοταν ο χωρος σε Ελληνοπουλα αλβανικης, αφρικανικης, ανατολικοευρωπαικης καταγωγης για να γραφανε για τις εμπειριες τους σαν πολιτες της Ελλαδας. Να εισαι σιγουρος οτι θα γεμιζαν αυτο το χωρο πολυ πιο ειλικρινα και πολυ πιο μαγνητικα απο σενα σιορ Γκαζμεντ.
menelaos
23/11/2010 12:24
ενα ανάλαφρο και καλά δομημένο κείμενο, όχι στη μητρική του γλώσσα
Χρήστος
23/11/2010 11:39
Μια εικόνα είναι ίση με χίλιες λέξεις...συμφωνώ και πάλι μαζί σου αγαπητέ μου...
Katerina
23/11/2010 11:24
http://www.pare-dose.net/?p=563

όλες οι τελευταίες ειδήσεις