ΑΝΟΙΓΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΤΑΦΟΥΣ, ΜΑΧΑΙΡΩΝΑΝ ΤΑ ΦΕΡΕΤΡΑ

ΤΑ ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΑΝΑ

Του Δημήτρη Ν. Μανιάτη  | ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 02/02/2012 20:00 |
Ανοιγαν ελληνικούς τάφους, μαχαίρωναν τα φέρετρα
6-7 Σεπτεμβρίου του 1955. Εξαγριωμένα πλήθη τούρκων εθνικιστών με αφορμή την έκρηξη βόμβας στο σπίτι του Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη ξεσπούν σε βίαιες εκδηλώσεις κατά της κοινότητας των Ελλήνων της Πόλης και καταστρέφουν με μανία τα μαγαζιά τους

Πενήντα χρόνια από τα επεισόδια της Κωνσταντινούπολης, ένας τόμος με κείμενα-τεκμήρια και μαρτυρίες φωτίζει περισσότερο τις εφιαλτικές ημέρες

«Θανατηφόρα τραύματα εδέχθη η γραία Αικατερίνη Θυμιάκη, κατάκοιτος εις την εν Μ. Ρεύματι οικίαν της. Ωσαύτως είναι βέβαιον ότι εφονεύθη ο γηραιός ιερεύς του Μπαλουκλή Αρχιμανδρίτης Χρύσανθος Μαντάς, αποκλεισθείς υπό των φλογών εις την καιομένην μονήν».
Ακόμη μία ψηφίδα του εφιάλτη: «Ο νεκρός τού ολίγον προ των γεγονότων αποβιώσαντος Νικολάου Ηλιάσκου εξήχθη από τον τάφον και επί του φερέτρου κατηνέχθησαν πλείονα πλήγματα μαχαίρας».
Είναι αποσπάσματα από την απόρρητη έκθεση για τη νύχτα των Σεπτεμβριανών του 1955 του τότε προξένου της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη Βύρωνα Θεοδωρόπουλου, που περιλαμβάνεται για πρώτη φορά στη δεύτερη έκδοση του τόμου «Πενήντα χρόνια από τα Σεπτεμβριανά - Κωνσταντινούπολη - Πριν, τότε, μετά», δουλειά μελετητών του Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο συγγραφέας Αζίζ Νεσίν είχε χαρακτηρίσει σε κείμενό του τη νύχτα εκείνη στην Πόλη «νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου» - αν και εδώ η εντολή δόθηκε, όπως σημείωνε, από το Δημοκρατικό Κόμμα της Τουρκίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλά χρόνια αργότερα ο κύριος οργανωτής των επεισοδίων Χικμέτ Μπιλ αποκάλυπτε ότι το απόγευμα της 6ης Σεπτεμβρίου συναντήθηκε στην Κωνσταντινούπολη με τον τούρκο πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον πρωθυπουργό για την κατάστρωση του σχεδίου βάσει του οποίου διεξήχθησαν οι ανθελληνικές ταραχές.
Τα γεγονότα του 1955 στην Κωνσταντινούπολη δεν ήλθαν βέβαια ως κεραυνός εν αιθρία. Σύμφωνα μάλιστα με τη μία εκ των συγγραφέων του τόμου, την Ειρήνη Σαρίογλου-Scott, αποτελούν τον τελευταίο κρίκο μιας μακρόχρονης εθνικιστικής πολιτικής που εφαρμόστηκε με επιτυχία από την ίδρυση του τουρκικού κράτους με στόχο την εξόντωση του ελληνικού στοιχείου της Πόλης.
Ο εκτουρκισμός της οικονομίας αλλά και της κοινωνίας, που ολοκληρωνόταν αμέσως μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης (1923) και με πρόσημο τον κεμαλισμό, επέβαλε σημαντικούς περιορισμούς αρχικά και στην πολιτιστική ζωή των Ελλήνων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το κλείσιμο και η δήμευση της περιουσίας του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου Κωνσταντινουπόλεως, ενώ ακολούθησε η απαγόρευση λειτουργίας της Πατριαρχικής Σχολής Γλωσσών και Εμπορίου και άλλων φορέων, καθώς και οι πρώτες διώξεις της ελληνικής μειονότητας.
Για να καταλάβουμε την αλληλουχία των γεγονότων και πώς οδήγησαν στα εφιαλτικά Σεπτεμβριανά του 1955 αξίζει επίσης να λάβουμε υπόψη ότι το 1932 για παράδειγμα εφαρμόζεται ο νόμος 2007 που απαγορεύει στους αλλοδαπούς την άσκηση πλήθους επαγγελμάτων, όπως χημικός, μηχανικός, ράφτης κτλ. Τότε εγκατέλειψαν την Πόλη 10.000 Πολίτες ελληνικής υπηκοότητας. Ετσι η τραγική νύχτα της 6/7 Σεπτεμβρίου στην Κωνσταντινούπολη υπήρξε ημερομηνία-σταθμός για την ελληνική μειονότητα αλλά και ένα προδιαγεγραμμένο φινάλε της τελευταίας πνευματικά δημιουργικής δεκαετίας της Ρωμιοσύνης.

6
Βραδύνους
04/02/2012 11:20
Ηταν την ίδια εποχή που οι δολοφονικές συμμορίες της Κύπρου, με τη συμπαράσταση ταγματασφαλιτών Ελλήνων εξεπέλυαν άνανδρες φονικες επιιθέσεις εναντίον Τουρκοκυπρίων. Τα αντίποινα υπήρξαν λογική απόρροια! Ερρωσθε και ευδαιμονείτε! Βραδύνους ο Ελλην
RG
04/02/2012 10:54
τα ιδια εκαναν (η θα εκαναν αν ειχαν το πανω χερι) και οι Ελληνες σε αντιστοιχες περιπτωσεις
sampaul
03/02/2012 19:10
Τόσες ημέρες μετά και ακόμα τίποτα δεν ελέγχθη για την κατάσταση της υγείας του νεαρού ζευγαριού που επέβαινε στο μηχανάκι που στάθηκε μοιραίο για τον αείμνηστο και ομολογουμένος ''τεράστιο'' Αγγελόπουλο..Αυτός πάντως αν μάς βλέπει σίγουρα θα αναρωτιέται:΄' μα καλά, τίποτα δεν κατάλαβαν τόσα χρόνια από το έργο μου; τίποτα δεν μπόρεσαν να διδαχθούν οι νεοέλληνες από τις διδαχές που απλόχερα τους πρόσφερα;''..η αλήθεια είναι πώς έναν Αγγελόπουλο σε κάθε γειτονιά και να είχαμε, πάλι το ίδιο απάνθρωποι θα είμασταν..
Στάθης
03/02/2012 15:01
Καλά να πάθουμε γιατί θέλουμε να ήμαστε πολιτισμένοι. Πολιτισμένοι ναι με τους πολιτισμένους, όχι με τους αμόρφοτους Ασιάτες.
Andy
03/02/2012 14:19
Υπάρχει μια τούρκικη παροιμία που λέει "ο Τούρκος, μόνον με Τούρκο γίνεται φίλος"...
kamera
03/02/2012 13:00
ο ιδιος νομος επρεπε να εφαρμοστει για τους μουσουλμανους της Θρακης εκτος των Πομακων.