ΔΩΔΕΚΑ ΑΓΙΟΙ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΤΗΣΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥΣ

Της Μαίρης Αδαμοπούλου  | ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 15/12/2011 20:00 |
Δώδεκα άγιοι περιμένουν την πτήση επιστροφής τους
Περί το 1800 εκτιμάται πως φιλοτεχνήθηκε η δίζωνη εικόνα με την Κοίμηση και τη Γέννηση της Παναγίας που εντοπίστηκε στην γκαλερί Temple του Λονδίνου

Μία μόλις ημέρα μετά τον επαναπατρισμό εννέα εικόνων από την Ολλανδία, ακόμα περισσότερες ετοιμάζονται να επιστραφούν από γκαλερί της Βρετανίας όπου εντοπίστηκαν

Πόζαραν στους τοίχους μιας από τις πιο φημισμένες γκαλερί του Λονδίνου. Οι τιμές τους κυμαίνονταν από 2.000 έως 5.000 ευρώ. Λίγο πριν καταλήξουν όμως στα χέρια ιδιωτικών συλλογών και χαθούν τα ίχνη τους, οι δώδεκα μεταβυζαντινές εικόνες που είχαν κάνει φτερά από μοναστήρια και εκκλησίες της Ηπείρου σώθηκαν και ετοιμάζονται να επιστρέψουν στην Ελλάδα, φέροντας ταυτοχρόνως ένα ισχυρό χτύπημα στην αρχαιοκαπηλία.
Την είδηση έδωσαν ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος και η γενική γραμματέας Λίνα Μενδώνη στην παρουσίαση των επαναπατρισθέντων εικόνων από το Αμστερνταμ - θύμα της ίδιας σπείρας αρχαιοκαπήλων, οι οποίοι είχαν ρημάξει μοναστήρια και εκκλησίες σε Ηπειρο, Δυτική Μακεδονία και Πήλιο. «ΤΑ ΝΕΑ» σήμερα παρουσιάζουν την ταυτότητα και τις λεπτομέρειες πίσω από τη νέα επιτυχία.
«Καταλυτικό ρόλο στην εξιχνίαση της υπόθεσης έπαιξαν δύο στοιχεία» διευκρινίζει ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέκος Καχριμάνης. «Πρώτον, το γεγονός ότι είχαμε αναρτήσει στην ιστοσελίδα της περιφέρειας όσες φωτογραφίες κλεμμένων εικόνων διαθέταμε το 2009, γεγονός που διευκόλυνε την ταύτιση. Δεύτερον, ότι ο γκαλερίστας έδωσε συνέντευξη στο BBC έχοντας πίσω του τρεις από τις εικόνες που αναζητούσαμε, καθώς τις θεωρούσε καλά κομμάτια».
Το αποτέλεσμα ήταν να εντοπιστούν στην Temple Gallery στο Holland Park του Λονδίνου δώδεκα εικόνες του 18ου αιώνα που είχαν κλαπεί - σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις - από τον Αγιο Τρύφωνα Βίκου και τον ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κουκουλίου στον Δήμο Ζαγορίου στα Ιωάννινα, ενώ άλλες έξι είχαν κατασχεθεί την άνοιξη από την ίδια γκαλερί.
«Η υπόθεση δεν έκλεισε για μας όταν μας επεστράφησαν οι έξι εικόνες και ελπίζουμε να καταφέρουμε να εντοπίσουμε και άλλες» λέει η μορφωτική σύμβουλος της Ελλάδας στο Λονδίνο Βάνα Σολομωνίδου. «Πιστεύουμε πως ο επαναπατρισμός τους θα δώσει ένα μάθημα στις αίθουσες τέχνης για να κατανοήσουν πως δεν θα έχουν κέρδος πουλώντας προϊόντα αρχαιοκαπηλίας».
Οι εικόνες του Αγίου Σπυρίδωνος και των Δώδεκα Αποστόλων, της Αναστάσεως και μία δίζωνη - στην κάτω ζώνη παρουσιάζεται η Γέννηση και στην άνω η Κοίμηση της Θεοτόκου - είναι οι τέσσερις μεγαλύτερες που παρέδωσε ο γκαλερίστας στην ελληνική πρεσβεία στο Λονδίνο, ύστερα από τις συντονισμένες προσπάθειες της ελληνικής και της βρετανικής Αστυνομίας, του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, της Περιφέρειας Ηπείρου και της πρεσβείας.
Μαζί με αυτές στην Ελλάδα θα επιστραφούν και οκτώ μικρότερες αμφιπρόσωπες εικόνες που απεικονίζουν ανάμεσα σε άλλα θέματα τους Αγίους Κοσμά και Δαμιανό στη μία όψη και τους Αγίους Κήρυκο και Ιουλίτα στην άλλη, τον Αγιο Δημήτριο και τον Αγιο Γεώργιο στη μία πλευρά και τους Αγίους Γεώργιο και Βίκτωρα στην άλλη, τους Ευαγγελιστές Μάρκο και Ματθαίο, τους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη, Πέτρο και Παύλο, την Εγερση του Λαζάρου κ.ά.
Αν και ο βρετανικός νόμος δεν υποχρεώνει τον σερ Ρίτσαρντ Τεμπλ να επιστρέψει τις κλεμμένες εικόνες, εκείνος αποφάσισε να τις δώσει στις ελληνικές Αρχές για να μη διασυρθεί το όνομα της επιχείρησής του.
Οι δυναμικές και συντονισμένες παρεμβάσεις άλλωστε και κατά το παρελθόν του υπουργείου Πολιτισμού και της ελληνικής πρεσβείας για θέματα αρχαιοκαπηλίας είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργήσουν τόσα προβλήματα στον Sotheby's ώστε αναγκάστηκε ο οίκος δημοπρασιών να κλείσει το τμήμα πώλησης αρχαιοτήτων στο Λονδίνο.
Οσο για τον δράστη; Οι Αρχές εκτιμούν πως ο κλοιός σφίγγει πλέον γύρω του καθώς οι πληροφορίες των ελληνικών Αρχών συμπίπτουν με το όνομα του «συλλέκτη» που κατονόμασε ο Ρίτσαρντ Τεμπλ ως προμηθευτή των εικόνων και ο οποίος ισχυρίστηκε - σύμφωνα με τον γκαλερίστα - πως δεν διέθετε πιστοποιητικά προέλευσης διότι επρόκειτο για οικογενειακά κειμήλια.