Η «χημεία» της φιλίας... δεν έχει φύλο

Νέες έρευνες καταρρίπτουν τον μύθο ότι οι δεσμοί μεταξύ ανδρών είναι πιο ανθεκτικοί στον χρόνο

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Καρολίνα Παπακώστα Αγγελική Καραγεώργου   | ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 14/04/2010 07:00 |
 Η «χημεία» της φιλίας... δεν έχει φύλο
«Η φιλία είναι γένους αρσενικού», λέει ο φοιτητής Γιάννης Μανώλης

Για κάποιους οι φιλίες μεταξύ ανδρών είναι πιο δυνατές, ενώ οι γυναίκες είναι ανταγωνιστικές με τις φίλες τους. Για άλλους οι γυναικείες φιλίες είναι πιο ουσιαστικές επειδή το λεγόμενο ασθενές φύλο δεν φοβάται να δείξει τα συναισθήματά του.

Ωστόσο, επιστήμονες υποστηρίζουν ότι γυναίκες και άνδρες έχουν πολλά κοινά στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τη φιλία και οι διαφορές που υπάρχουν δεν καθιστούν κανένα από τα δύο φύλα «καλύτερο» στις φιλικές σχέσεις.

«Πιστεύω στη φιλία μεταξύ γυναικών, νομίζω όμως πως για να είναι σωστή και αληθινή πρέπει οι φίλες μεταξύ τους να έχουν κατευνάσει τα συναισθήματα ζήλειας και ανταγωνισμού τα οποία, ούτως ή άλλως, έχουν από τη φύση τους. Από την άλλη, δεν ξέρω αν η ανδρική φιλία είναι περισσότερο δυνατή, ίσως όμως να μην είναι αποκλειστικά θέμα φύλου αλλά ανθρώπου και κατά πόσο η κάθε σχέση έχει δοκιμαστεί», λέει στα «ΝΕΑ» η ιδιωτική υπάλληλος Κατερίνα Ταχριτζίδου.

Ο Γιάννης Μανώλης, φοιτητής του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, διαφωνεί: «Την πραγματική φιλία θα τη βρεις πιο εύκολα μεταξύ ανδρών, παρά μεταξύ γυναικών. Εκείνες είναι πολύ περίεργες, έχουν ίντριγκες και κρύβουν μεγάλη δόση ζήλειας. “Τρώγονται” με το παραμικρό και μόλις χαθούν για λίγο, αρχίζουν τις κακίες. Αντίθετα, οι άντρες είμαστε ξεκάθαροι. Ξέρεις ότι ακόμα κι αν χαθείς με ένα φίλο σου για κάποιο διάστημα, εκείνος θα είναι πάντα εκεί. Θα του τηλεφωνήσεις σε μια δύσκολη στιγμή και θα έρθει αμέσως». Ο Τζέφρι Γκριφ, καθηγητής στη Σχολή Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, έκανε μελέτη σε δείγμα 368 ανδρών και 122 γυναικών και προσπάθησε να κατανοήσει την ουσία αλλά και τις πρακτικές της φιλίας, ανδρικής και γυναικείας. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα έπρεπε να εξηγήσουν διεξοδικά πώς έκαναν καινούργιους φίλους καθώς και πώς διατηρούσαν στον χρόνο τις υπάρχουσες φιλίες τους. Το βασικότερο συμπέρασμα ήταν ότι παρά τις διαφορές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τη φιλία και ειδικώς τους φίλους τους, τα δύο φύλα έχουν περισσότερα κοινά από όσα νομίζουν. Για παράδειγμα, παρότι το λεγόμενο ισχυρό φίλο δεν είναι ιδιαιτέρως- έως καθόλου- εκφραστικό, τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά, ωστόσο συμπαραστέκεται και λαμβάνει στήριξη από τους φίλους όπως και οι γυναίκες.

Οπως επισημαίνει η ψυχολόγος κ. Αλεξάνδρα Καππάτου, «η διαφορά βρίσκεται στο μοντέλο λειτουργίας. Δηλαδή, οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη άνεση έκφρασης. Εχουν ροπή προς τις μεγάλες αναλύσεις και συζητούν άνετα για τα προβλήματα και τα συναισθήματά τους. Οι φιλικές σχέσεις τους χτίζονται πάνω στην έννοια της υποστήριξης και της συναίσθησης. Οι άνδρες, από την άλλη, δυσκολεύονται να μιλήσουν. Ετσι, οι σχέσεις τους χτίζονται πάνω στις κοινές δραστηριότητες και τα ενδιαφέροντα. Θέλουν να κάνουν πράγματα μαζί, για παράδειγμα να παρακολουθήσουν έναν αγώνα ποδοσφαίρου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει συναίσθημα στο υπόβαθρο».

Οι προκαταλήψεις
«Ανδρες και γυναίκες έχουν ακριβώς τις ίδιες δυνατότητες να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν ουσιαστικές και βαθιές φιλίες. Και φυσικά, είναι λανθασμένη η πεποίθηση ότι δεν μπορεί να αναπτυχθεί φιλία ανάμεσά τους. Είναι καθαρά θέμα ανθρώπου: ποια είναι τα κριτήρια που θέτει για την επιλογή των φίλων του και πόσο ώριμος και ικανός είναι να καλλιεργήσει τις φιλίες του», προσθέτει η κ. Καππάτου.

Ο Γιάννης Μανώλης επιμένει ότι «η φιλία είναι γένους αρσενικού», δεν αποκλείει όμως τη φιλία ανάμεσα στα δύο φύλα. «Εχω φίλες κοπέλες με τις οποίες είμαστε αρκετά κοντά, τις νοιάζομαι και τις εκτιμώ. Βέβαια, για ορισμένες δεν θα απέκλεια το ενδεχόμενο να υπάρξει κάτι ερωτικό μεταξύ μας στο μέλλον. Σε γενικές γραμμές, όμως, πιστεύω ότι οι καλύτερες φίλες μου είναι... οι “πρώην” μου», λέει. Και εξηγεί πως «όταν το ερωτικό κομμάτι τελειώσει, τότε εκείνο που μένει είναι το ανθρώπινο και πιο ουσιαστικό κομμάτι της επαφής». Και η Κατερίνα θεωρεί ότι «η φιλία μεταξύ ανδρών και γυναικών μπορεί να αποδειχθεί ουσιαστική, αρκεί να παραμεριστεί το ερωτικό στοιχείο που ενδέχεται να υπάρξει σε ορισμένες περιπτώσεις. Αν αυτό ξεπεραστεί, τότε σίγουρα υπάρχει το έδαφος ώστε να γεννηθεί μια μεγάλη και δυνατή φιλία».

Η ΔΙΑΦΟΡΑ
Οι γυναίκες συνδέονται συζητώντας, ενώ οι άνδρες μέσω κοινών δραστηριοτήτων, όπως η παρακολούθηση ενός αγώνα

«Τα στερεότυπα καθορίζουν ακόμη τις σχέσεις μας»

ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ έχουν αποδείξει ότι οι άνδρες σε περίπτωση που τους απασχολούν κάποια ζητήματα συναισθηματικής φύσης έχουν την τάση να στρέφονται στις γυναίκες φίλες τους, στις αδερφές τους αν έχουν, στις συζύγους και τις μητέρες τους. Ωστόσο, θα επιλέξουν την ανδροπαρέα αν επιθυμούν να ξεφύγουν από το πρόβλημα και να ξεσκάσουν.

Ο κοινωνιολόγος κ. Χαράλαμπος Στέρτσος λέει ότι «οι φιλίες, όπως όλες οι ανθρώπινες σχέσεις, εξαρτώνται από τις προσμονές και τις προσδοκίες των ανθρώπων, ανεξαρτήτως φύλου. Ωστόσο, υπάρχουν κάποια κοινωνικά στερεότυπα. Για παράδειγμα, οι ανδρικές φιλίες θεωρούνται πιο ισχυρές και ουσιαστικές. Από την άλλη, οι γυναίκες που παντρεύονται συχνά ξεχνούν τις φίλες τους. Αυτά βέβαια δεν επιβεβαιώνονται ερευνητικά, είναι απλώς πεποιθήσεις που διαμορφώνει κάποιος ανάλογα με την προσωπική του εμπειρία». Η κ. Καππάτου τονίζει ότι «οι φιλικές σχέσεις που αναπτύσσουν τα φύλα διαμορφώνονται από στερεότυπα ρόλων, στα οποία εκτίθενται από την παιδική τους ηλικία. Δηλαδή, ο άνδρας από μικρός μαθαίνει ότι πρέπει να είναι δυνατός και η έκφραση συναισθημάτων είναι αδυναμία. Η γυναίκα, από την άλλη, θεωρείται δεδομένο ότι είναι ευαίσθητη και, άρα, είναι λογικό να νιώθει μεγαλύτερη άνεση στην έκφραση».


Μετά τα 30 οι γυναίκες χάνουν τις φιλενάδες τους

ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΙΓΜΑ της έρευνας του καθηγητή Γκριφ, 25% είχε αρνητική άποψη για τις γυναίκες ως φίλες υποστηρίζοντας ότι είναι ανταγωνιστικές (ειδικά μεταξύ τους) και έχουν ροπή προς την υπερβολή στις αντιδράσεις τους. Ωστόσο, το 1/3 δήλωσε ότι έχει μάθει κάποια θετικά πράγματα παρατηρώντας τις γυναικείες φιλίες.

Οι γυναίκες, σύμφωνα με τις έρευνες, λίγο πριν και λίγο μετά τα 30 τους αρχίζουν να χάνουν επαφή με τις φίλες τους. Κύριος λόγος γι΄ αυτό είναι ότι τότε αρχίζουν να εστιάζουν στην καριέρα και την ανατροφή των παιδιών. Ωστόσο, γύρω στα 40 τους αρχίζουν να επανασυνδέονται με φίλες από τη νεαρή ηλικία τους. Οι απόψεις των επιστημόνων για τους λόγους που συμβαίνει αυτό διίστανται. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι τότε οι γυναίκες έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο μιας και τα παιδιά τους έχουν μεγαλώσει κάπως, ενώ άλλοι ότι τα αίτια είναι ψυχολογικά, δηλαδή αντιλαμβάνονται αυτή την ηλικία ως το κατώφλι ενός νέου σταδίου στη ζωή τους και έχουν ανάγκη συμπαράστασης και καθοδήγησης από ανθρώπους που γνωρίζουν από παλιά. Οι ανδρικές φιλίες γεννιούνται κυρίως μέχρι την ηλικία των 30 ετών. Αργότερα τείνουν να απομακρύνονται από τους φίλους τους και οι βασικοί λόγοι είναι η καριέρα ή κάποιες φορές οι μετακινήσεις, δηλαδή αλλάζουν διαμονή και εργασία. Ωστόσο, και οι άνδρες γύρω στα 40 τους επιστρέφουν στους φίλους των νεανικών τους χρόνων.

2
sakis
14/04/2010 15:13
exoun ginei sxeseis prosforas kai zitishs
vana
14/04/2010 12:29
Οι φιλίες που έχουν αναπτυχθεί στα νεανικά χρόνια του σχολείου έχουν μια αγνότητα που αντέχουν στα χρόνια έστω και να διαφοροποιηθούν οι ζωές τους, υπάρχει ένα δυνατό σημείο αναφοράς! αλλά σε γενικές γραμμές στις μέρες μας λόγω της ανταγωνιστικότητας και του υπερκαταναλωτισμού δεν μπορούμε να μιλήσουμε για ουσιαστικές φιλίες απλά για αλληλοεξυπηρετήσεις και αλληλοβολέματα, όμως είναι απαραίτητες για όσο διατηρούνται, τουλάχιστον δεν πληρώνεις ψυχολόγο!