ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 19/09/2016 22:28

«Ορνιθες» στη Στέγη, κότες στα κεραμίδια

Στις καλλιτεχνικές διαμάχες δεν διακυβεύονται η ζωή, το μέλλον, η καθημερινότητά μας. Μπορεί όμως να είναι το ίδιο έντονες και ίσως περισσότερο βιτριολικές από τις πολιτικές. Διότι η εξουσία στην Τέχνη είναι κατά πολύ ισχυρότερη από την πολιτική, την οποία σήμερα έχεις, αύριο έχασες. Σε τούτους τους «ναούς» έτσι και πιάσεις στασίδι, μόνο αν θέλεις εσύ ο ίδιος το παραδίδεις σε άλλους. Κατά κανόνα τουλάχιστον…

Σε μια χώρα λοιπόν όπου οι άνθρωποι διχάζονται εμφυλιοπολεμικά για το αν τρώνε ή όχι δημητριακά το πρωί και αν ο εσπρέσο(ς) ο σωστός είναι ο λούνγκο(ς) ή ο στρέτο(ς), σιγά μη δεν τσακωνόμασταν για το αν ανέβασε σωστά ή λάθος ο Νίκος Καραθάνος τους «Ορνιθες» - την παράσταση που έκλεισε το Φεστιβάλ Αθηνών, αν ήταν καλύτεροι οι δικοί του ή του Κουν (μιλάμε για μια παράσταση 57 χρόνια rewind) και μέχρι ποίου σημείου ένας δημιουργός επιτρέπεται (με πολλά ερωτηματικά) να «βάλει χέρι» σε ένα κλασικό κείμενο.

Αναγνωρίζω και σέβομαι απόλυτα την άποψη των καταξιωμένων κριτικών, όποια και αν είναι αυτή. Εχουν εμπεριστατωμένη επιχειρηματολογία και στο κάτω κάτω η διατύπωση της γνώμης τους είναι η δουλειά τους. Το μένος των αυτόκλητων δημοσιολογούντων ήταν αυτό που με εντυπωσίασε εκεί στο τέλος του Αυγούστου. Συνέκριναν τις δύο παραστάσεις λες και τους είχε δώσει το δαχτυλίδι ο Κουν. Κάτσε ρε φίλε(η). Δεν πρέπει να ήσουν τουλάχιστον 15 ετών ώστε να μπορείς να αξιολογήσεις μια θεατρική παράσταση; Και 57… ε, για τα 72 σου πολύ καλά κρατιέσαι.

Το αναφέρω γιατί το θέατρο είναι κυρίως η ατμόσφαιρά του. Δεν έχει νόημα να δεις μια παράσταση σε DVD στο σπίτι σου, όπως θα έκανες με μια ταινία. Και την ατμόσφαιρα ούτε να σου τη διηγηθούν μπορούν ούτε να σου την περιγράψουν. Είναι αυτό το τσακ στον αέρα όταν προχθές, στη σκηνή της Στέγης, εμφανίστηκε ο Εποπας (Χρήστος Λούλης) κρατώντας στην αγκαλιά του την Αηδόνα των «Ορνίθων», έναν ρόλο που συνήθως δίνεται σε νέα και όμορφα κορίτσια και που εδώ υποδύθηκε η νάνος Βασιλική Δρίβα. Ενα μετέωρο χειροκρότημα που δεν ολοκληρώθηκε όμως γιατί θα «έδειχνε» περισσότερο την ιδιαιτερότητα της ερασιτέχνιδος ηθοποιού.

Ναι, πήγα στην πρεμιέρα στη Στέγη για να δω την παράσταση αλλά και για να ανιχνεύσω λόγους για τους οποίους κάποιοι ανέβηκαν, με τέτοιο μένος, στα κεραμίδια. Να πούμε κατ’ αρχάς ότι, όντως, ο σκηνοθέτης απάλειψε έναν άξονα του έργου, κυρίως την πολιτική του διάσταση. Δεν ξέρω όμως τι θεωρείται μεγαλύτερη αλλοίωση του έργου: Η παράλειψη κάποιου μέρους του κειμένου ή η ενίσχυσή του μέσα από την επικαιροποίηση; Δηλαδή το να μπουκώνεις μια κωμωδία, την οποιαδήποτε, που γράφτηκε πριν από δυόμισι χιλιάδες παρά κάτι χρόνια με αστεία για το ΔΝ., τους κακούς τραπεζίτες, την αιμοβόρα Ευρώπη, τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, τον Ηλία Ψινάκη και τα εξτένσιονς της Μενεγάκη δεν είναι παρέμβαση; Βρε μήπως έχουμε μεγάλη ιδέα για τον εαυτό μας αν νομίζουμε ότι ο Αριστοφάνης έγραφε για την πάρτη μας;

Ο Καραθάνος μας έδειξε ότι οι κωμωδίες του Αριστοφάνη δεν ανεβαίνουν μόνο ως επιθεώρηση. Οτι υφίστανται χωρίς βωμολοχίες και χωρίς σεξουαλικά υπονοούμενα. Οτι ο σκοπός τους δεν είναι να σε κάνουν να ξελιγωθείς στα γέλια. Οτι μπορούν να σε κάνουν να δακρύσεις περισσότερο από το να σε κάνουν να γελάσεις. Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαία η αναφορά στο πρόγραμμα της παράστασης μίας φράσης του Παύλου Μάτεσι: «Η κωμωδία είναι συχνά ο λυγμός του συγγραφέα που ξέρει ότι δεν μπορεί ή δεν του επιτρέπεται να γράψει τραγωδία».

Είναι και κάτι άλλο. Οι «Ορνιθες», ομολογουμένως είχαν πολύ μεγάλη διαφήμιση πριν από την παράσταση. Και υπάρχει αυτή η συμπλεγματική άποψη που κάνει πολλούς να θεωρούν ότι κατηγορώντας και απαξιώνοντας κάτι πολύ διαφημισμένο ή πολύ επιτυχημένο, εκταμιεύουν προς όφελός τους μέρος της διαφήμισης ή της επιτυχίας του.
Οι μεσοαστοί Ατρείδες στην Ελλάδα του Εμφυλίου : Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης (Ορέστης), Καρυοφιλιά Καραμπέτη (Ηλέκτρα), Νίκος Κουρής (Αγαμέμνων)

Ορέστεια, ένας καλοκαιρινός εμφύλιος

«Μα γιατί ακούστηκαν τόσα αρνητικά γι’ αυτήν την παράσταση;». Η ίδια ερώτηση από πέντε – έξΙ άτομα που με πήραν τηλέφωνο σήμερα (Πέμπτη) το πρωί....

Σαπουντζάκη - Ζωζώ : σημειώσατε 1

Η ταινία «Νοτιάς» του Τάσου Μπουλμέτη λάδωσε εντός μου τη μηχανή της νοσταλγίας περισσότερο ακόμη και από την εξαιρετική «Πολίτικη κουζίνα» του....
The multi awarded british actress Vanessa Redgrave, visits the Refugee Reception Facility of  Eleonas, accompanied by the Alternate Minister of Migration Policy, Ioannis Mouzalas, in Athens, on Jan. 5, 2016 / Η πολυβραβευμένη Βρετανή ηθοποιός Vanessa Redgrave, επισκέπτετε το Κέντρο Φιλοξενίας Προσφύγων του Ελαιώνα, συνοδευόμενη απο τον Αν. Υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα, στην Αθήνα, στις 5 Ιανουαρίου, 2016

H Βανέσα κι η Ρεντγκρέιβ

Πρέπει να ήταν πριν από 10 - 12 χρόνια. Μία συνέντευξη ήταν η αφορμή να βρεθώ στο φουαγιέ του θεάτρου Ιλίσια σε μέρα και ώρα που δεν είχε παράσταση....

Κοίτα ποιος μιλάει

Νομίζω ότι το είχε πει ο Γεώργιος Παπανδρέου, εκεί στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν κάποιος βουλευτής, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του...

Ο Σταμάτης Φασουλής, οι αισθήσεις και οι παραισθήσεις

Η μητέρα μου έχει εδώ και αρκετό καιρό άνοια. Αν και δεν έχει αποκοπεί πλήρως από την πραγματικότητα και μας αναγνωρίζει ακόμη, συχνά πυκνά χάνεται...

Ο Μπουτάρης δεν «μασάει»

«Συντηρητισμός είναι να μην κάνεις καμία αλλαγή και όταν αμφιβάλλεις, να ρωτάς τη μαμά σου» είχε πει ο Γουίλσον,  πρόεδρος των ΗΠΑ στη διάρκεια...

Στάσου, μύγδαλα!

Και ξαφνικά από χθες, μύρισε το Διαδίκτυο θυμάρι. Και πουρνάρι. Και βελάσματα αιγοπροβάτων. Ποτέ άλλοτε διαμαρτυρία αγροτών δεν είχε τέτοιου...
In this image released by Metro-Goldwyn-Mayer Pictures/Columbia Pictures/EON Productions, Daniel Craig appears in a scene from the James Bond film,

My name is Τζέμης, Τζέμης Μποντ

Επειδή εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε - γέλασε. Επειδή το κλίμα των ημερών είναι βαρύ και αυτών που έρχονται ακόμη βαρύτερο. Επειδή οι πολιτικές...

Το παλιό και η Καινούργιου

Στο γνωστό παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Αντερσεν το ασχημόπαπο γίνεται κύκνος. Στην ελληνική τηλεόραση το ασχημόπαπο έγινε κότα! Μιλάω για την...

όλες οι τελευταίες ειδήσεις

H επιλογή της κυβέρνησης να καθυστερεί διαρκώς την ολοκλήρωση της διαβόητης δεύτερης αξιολόγησης εκ του αποτελέσματος αποδεικνύεται καταστροφική...
όλες οι απόψεις όλοι οι αρθρογράφοι

Ό,τι χρειάζεται να ξέρω: κινηματογράφοι, θέατρα, τι παίζει η TV, Νοσοκομεία, Φαρμακεία