Ο Αχιλλέας με τον Αίαντα παίζουν παιχνίδι παρόμοιο με το «αρχέγονο» άθυρμα. Σχηματίζοντας λέξεις προς όλες τις πιθανές κατεθύνσεις (όπως τη λέξη «πνεύμα», δεξιά) μπορούν οι παίκτες να παίξουν με τον πιο απλό τρόπο - έναν από τους 70 που υπάρχουν - τον πρόγονο του δημοφιλούς Σκραμπλ

Ένας πίνακας με 256 τετράγωνα. Ένα ζάρι και δύο σειρές γραμμάτων διαφορετικού χρώματος, μία για κάθε παίκτη. Και το όνομα αυτού... άθυρμα «Αρχέγονα», δηλαδή αρχέγονο παιχνίδι. Είναι ο μακρινός πρόγονος του δημοφιλούς Σκραμπλ, που έχει κερδίσει εκατομμύρια φανατικούς οπαδούς ανά τον κόσμο. Και προκαλεί μικρούς και μεγάλους φίλους της ελληνικής γλώσσας και της φιλοσοφίας σε ένα παιχνίδι που μπορεί να ξεκινήσει από τα μονοπάτια της ψυχαγωγίας και να καταλήξει σε μια περιπέτεια κατανόησης του κόσμου.

Για τα γράμματα-πιόνια του παιχνιδιού επιλέχθηκαν «τα 26 πρώιμα ελληνικά γράμματα, το αρχέγονο ή αρχέτυπο αλφάβητο, που έχει αποτυπώσει τις δονήσεις που δεχόταν ο άνθρωπος από τις κοσμικές δυνάμεις. Οι ρίζες της δημιουργίας του χάνονται, δε, στα βάθη των αιώνων», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο ερευνητής οικονομολόγος Γρηγόρης Ζώρζος, που υπογράφει την ανακατασκευή του αρχαίου παιχνιδιού.

Για την ανασύνθεσή του χρειάστηκαν χρόνια έρευνας, αλλά και μελέτη αρχαιολογικών ευρημάτων, καθώς τόσο σε αρχαία ελληνικά αγγεία, όσο και σε τοιχογραφίες, απεικονίζονται σκηνές, όπου παίκτες παίζουν ανάλογα παιχνίδια.

«Το αλφαβητάριο-άθυρμα ήταν μία από τις τρεις μορφές εκμάθησης της δημιουργίας του κόσμου και η πλέον πολύπλοκη. Συνθέτει τα πρώιμα αρχαιοελληνικά γράμματα με τους αριθμούς και τις κοσμικές δονήσεις και δημιουργεί μια απλή σύνθεση, έτσι ώστε να μπορούν εύκολα όλοι να κατανοήσουν τη σκέψη και τις θεωρίες του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Απευθύνεται, δε, σε κάθε ηλικία. Από τα παιδιά, που θέλουν να μάθουν το αλφάβητο, μέχρι εκείνους που ερευνούν το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης της ζωής μέσα από τις παρακαταθήκες των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων».

Όσο για το ζάρι που καθοδηγεί τις κινήσεις των παικτών; «Συμβολίζει τις τέσσερις διαστάσεις του κόσμου. Το μήκος, το πλάτος το ύψος και τον χρόνο».

Πώς παίζεται το «Αρχέγονα»

Πρώτος ξεκινάει εκείνος που θα φέρει τη μεγαλύτερη ζαριά, το γράμμα δηλαδή με τη μεγαλύτερη αριθμητική αξία (σύμφωνα με τον συνοδευτικό πίνακα, που δείχνει τις αντιστοιχίες μεταξύ γραμμάτων και αριθμών). Εναλλάξ κατόπιν οι αντίπαλοι τοποθετούν στα τετράγωνα του πίνακα γράμματα με σκοπό να φτιάξουν μία λέξη, έχοντας τη δυνατότητα να κινηθούν προς οκτώ διαφορετικές κατευθύνσεις. Η παρτίδα ολοκληρώνεται όταν ένας από τους δύο παίκτες σχηματίσει μία λέξη, αλλά νικητής αναδεικνύεται εκείνος ο οποίος έχει το μεγαλύτερο άθροισμα, που προκύπτει όχι μόνον από την αριθμητική αξία των γραμμάτων της λέξης, αλλά και την αρχική ζαριά του. Και τούτος δεν είναι παρά ένας από τους 70 διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους μπορεί να παιχτεί.

«Σκοπός του αθύρματος "Αρχέγονα" είναι να βοηθήσει την καλλιέργεια και την ανάπτυξη της φαντασίας στο παιδί, τη δημιουργικότητα, την ευρηματικότητα, την αντίληψη, την πρωτοβουλία και την παρατηρητικότητα».

INFO

To άθυρμα «Αρχέγονα» διατίθεται δωρεάν μαζί με το διπλό τεύχος Δεκεμβρίου του περιοδικού «Αρχαιολογία και Τέχνες». Τιμή: 6 ευρώ.