Παραπλανητικές και με ανεπαρκείς πληροφορίες είναι οι ετικέτες των τυποποιημένων τροφίμων που κυκλοφορούν στη χώρα μας.

Το αποτέλεσμα είναι οι καταναλωτές να μη γνωρίζουν τι τρώνε, ούτε σε τι κινδύνους βάζουν την υγεία τους, καταναλώνοντας νάτριο που δεν είναι παρά αλάτι, δήθεν «υγιεινά» φυτικά λίπη, απροσδιόριστες ποσότητες ζάχαρης και «άγνωστους» υδατάνθρακες.

«Ενέργεια 65 kcal - 273 kj», αναγράφεται σε ένα σοκολατούχο γάλα. «Φυτικά έλαια και φυτικά λίπη (συνολικά 70%), νερό, γαλακτωματοποιητές: μονο/δι-γλυκερίδια λιπαρών οξέων», αναγράφεται σε ένα βούτυρο. «Προϊόν απομίμησης σοκολάτας» και «γαλακωματοποιητές E401», περιγράφεται με... σαφήνεια σε ένα παγωτό...

«H σωστή σήμανση των τροφίμων είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό ζήτημα, με μεγάλη σημασία από πλευράς δημόσιας υγείας», τονίζει ο κ. Αντώνης Καφάτος, καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. «Μας απασχολεί έντονα, γιατί πολλές από τις ετικέτες είναι παραπλανητικές για τον καταναλωτή και περιέχουν ανεπαρκείς και δυσνόητες πληροφορίες».

Ένα παράδειγμα είναι το φυτικό λίπος, που περιέχεται μεταξύ άλλων σε βούτυρα, μαργαρίνες, κονσέρβες και μπισκότα. «Ο καταναλωτής βλέποντας τον όρο "φυτικό" νομίζει ότι είναι υγιεινό, αλλά δεν είναι έτσι», λέει ο κ. Καφάτος. «Τρία από τα φυτικά λίπη - το λίπος της ινδικής καρύδας, το φοινικέλαιο και το βούτυρο κακάο - είναι χειρότερα από τα ζωικά, διότι περιέχουν σε ποσοστό 60% έως 70% κορεσμένα λίπη που θεωρούνται επιζήμια για την καρδιαγγειακή υγεία».

«Μυστήριο» η ενέργεια. «Μυστήριο» αποτελεί και η ενέργεια των τροφίμων, η οποία αναγράφεται με δύο τιμές: σε kcal και kj. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ενέργεια σημαίνει θερμίδες, ενώ από τις δύο τιμές οι καταναλωτές πρέπει να επιλέγουν την τιμή σε kcal. Όσο υψηλότερη ενέργεια έχει ένα τρόφιμο, τόσο πιο παχυντικό είναι.

Ακολουθεί το νάτριο, το οποίο υπάρχει στα περισσότερα τρόφιμα. «Το νάτριο αντιπροσωπεύει το αλάτι, αλλά ο κόσμος δεν οφείλει να το γνωρίζει αυτό», εξηγεί ο κ. Καφάτος. «Ωστόσο, νάτριο υπάρχει ακόμα και σε θεωρούμενα ως υγιεινά τρόφιμα, όπως τα ολικής αλέσεως δημητριακά και ψωμί».

Ακόμα και με την ένδειξη «υδατάνθρακες» υπάρχει πρόβλημα. «Υδατάνθρακες σημαίνει τρία πράγματα», συνεχίζει ο κ. Καφάτος. «Άπεπτοι υδατάνθρακες (φυτικές ή διαιτητικές ίνες), σύνθετοι υδατάνθρακες (άμυλο) και απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη και φυσικά σάκχαρα τροφίμων, όπως τα φρούτα). Οι ίνες πρέπει να υπάρχουν σε μεγάλο ποσοστό σε ένα τρόφιμο για να είναι υγιεινό. Το άμυλο είναι απαραίτητο, διότι αποτελεί την κύρια πηγή ενέργειας του οργανισμού. Αλλά η βιομηχανοποιημένη, επεξεργασμένη ζάχαρη, δεν είναι κάτι που θέλουμε. Όταν, όμως, απλώς αναγράφεται "υδατάνθρακες", πώς μπορεί να ξέρει ο καταναλωτής τι σημαίνει αυτό;».

Στις συσκευασίες των τυποποιημένων τροφίμων, όμως, οι πραγματικά άγνωστες λέξεις είναι πολλές: σταθεροποιητές, γαλακτωματοποιητές, γλυκαντικά, χρωστική, όξινο ανθρακικό αμμώνιο, αρωματικές ύλες, μέσο επίχρισης, πηκτικό, κόμμι βάση, E με αριθμό (π.χ. E471), νιτρώδη.... Αυτά είναι τα χημικά πρόσθετα, οι χημικές ουσίες δηλαδή που προστίθενται στα τρόφιμα, αλλά σε απροσδιόριστες για τον καταναλωτή ποσότητες.