Στοιχεία-σοκ για συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου πάνω από τα όρια στη Μεσσαπία Ευβοίας αποκαλύπτει έρευνα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Όπως φαίνεται στα αποτελέσματα των αναλύσεων, σε γεώτρηση του δημοτικού διαμερίσματος Ψαχνών εντοπίζονται έως και 242 μικρογραμμάρια εξασθενούς χρωμίου ανά λίτρο νερού, περιεκτικότητα που υπερβαίνει κατά σχεδόν 5 φορές τα όρια που τίθενται για τα πόσιμα ύδατα.

Επιπλέον, από τις μετρήσεις φαίνεται πως μικρές ποσότητες της καρκινογόνου ουσίας περνούν στα φύλλα και τις ρίζες καλλιεργειών, για τις οποίες όμως δεν υπάρχουν όρια συγκέντρωσης.

Από τα 26 δείγματα νερού που αναλύθηκαν, ένα εμφανίζει περισσότερα από 200 μικρογραμμάρια εξασθενούς χρωμίου ανά λίτρο, ένα άνω των 100, τέσσερα ανάμεσα σε 50 και 100 - δηλαδή περίπου 20%- 25% των δειγμάτων βρέθηκε να υπερβαίνει το όριο περιεκτικότητας των 50 μικρογραμμαρίων χρωμίου ανά λίτρο, ενώ επιπλέον 5 δείγματα ήταν σχεδόν οριακά. Ενδεικτικό της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων στην περιοχή είναι ότι μόνο 3 δείγματα δεν υπερέβαιναν τα 20 μικρογραμμάρια εξασθενούς χρωμίου ανά λίτρο.

Όπως αναφέρεται στην έρευνα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, όταν «το εξασθενές χρώμιο λαμβάνεται με τη βοήθεια καθαρού πόσιμου νερού, απορροφάται στο αίμα σε υψηλότερα επίπεδα από ό,τι το τρισθενές (σ.σ. μη καρκινογόνος μορφή του χρωμίου), με αποτέλεσμα μόνο ορισμένη ποσότητα του εξασθενούς να μειώνεται με τη βοήθεια των στομαχικών βιολογικών υγρών και έτσι να παραμένει και μια ποσότητα εξασθενούς χρωμίου αναλλοίωτη, η οποία και δημιουργεί καρκινογενέσεις».

Μάλιστα τονίζεται πως για να μη διατρέχουν κίνδυνο οι κάτοικοι των περιοχών όπου εντοπίζεται η καρκινογόνος ουσία, πρέπει οι συγκεντρώσεις της στην περιεκτικότητα του νερού που πίνουν να είναι πάρα πολύ μικρές. «Αυτό δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί στα νερά των γεωτρήσεων που προορίζονται για πόση στη λεκάνη του Ασωπού και του Μεσσάπιου», επισημαίνεται.

Οι βιομηχανίες
Στην έρευνα επίσης αναφέρεται πως για τη ρύπανση των νερών με εξασθενές χρώμιο μεγάλο μέρος της ευθύνης φέρουν οι βιομηχανίες χρωμάτων και μπογιάς. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η συγκέντρωση χρωμίου στα υγρά απόβλητα αυτών των βιομηχανιών, τα οποία ρίχνουν στον Ασωπό, κυμαίνεται από 2.000.000 έως 5.000.000 μικρογραμμάρια ανά λίτρο και αν δεν διαθέτουν μηχανισμούς προεπεξεργασίας, τα ανεπεξέργαστα υγρά απόβλητα πέφτουν στο ποτάμι ως έχουν. «Ανάλογα με το είδος της βιομηχανίας, το στερεό υπόλειμμα- δηλαδή η λάσπη που προκύπτει ύστερα από επεξεργασία υγρών αποβλήτων- μπορεί να φτάσει και 30.000 μικρογραμμάρια ανά λίτρο συγκεντρώσεις σε εξασθενές χρώμιο. Τσουβάλια με τέτοια στερεά απόβλητα έχουν εντοπιστεί και φωτογραφηθεί σε πολλές περιοχές του Δήμου Μεσσαπίων, στις δασικές παρυφές ασφαλτόστρωτων οδών που διέρχονται από παλαιούς αλλά και εν ενεργεία χώρους εξόρυξης νικελίου από τη Λάρκο», επισημαίνεται στην έρευνα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι υψηλές συγκεντρώσεις ολικού χρωμίου που καταγράφονται στην περιοχή του Δήμου Μεσσαπίων και της λεκάνης του Ασωπού εμποδίζουν τη διαδικασία της «εξουδετέρωσης» του καρκινογόνου εξασθενούς χρωμίου, με αποτέλεσμα μεγάλη ποσότητα της επικίνδυνης ουσίας να παραμένει αναλλοίωτη στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα καθώς και στα εδάφη αυτών των περιοχών.

ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ

Υπολείμματα από επεξεργασία υγρών αποβλήτων έχουν εντοπιστεί διάσπαρτα στην περιοχή

Μολυσμένες και οι καλλιέργειες

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ της έρευνας από το Εργαστήριο Γεωργικής Υδραυλικής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία ανατέθηκε από την Αναπτυξιακή Ευβοίας Α.Ε., αναλύσεις διενεργήθηκαν και σε λαχανικά που καλλιεργούνται στους Νομούς Ευβοίας και Βοιωτίας. Όπως φαίνεται στα αποτελέσματα, σε μαρούλια φυτωρίου ανιχνεύθηκαν έως 3,6 μικρογραμμάρια ανά κιλό ξηρών φύλλων. Επιπλέον, στα φύλλα λάχανου οι συγκεντρώσεις έφτασαν τα 1,8 μικρογραμμάρια ανά αποξηραμένο κιλό. Πάντως, μερίδα ειδικών επιφυλάσσεται για την εγκυρότητα των μετρήσεων, καθώς «στην προετοιμασία του δείγματος πριν από την ανάλυση χρησιμοποιούνται πυκνά οξέα τα οποία μετατρέπουν το χρώμιο σε εξασθενές, αλλοιώνοντας ως εκ τούτου το αποτέλεσμα προς τα πάνω».

Ωστόσο, σύμφωνα με παλαιότερες διεθνείς έρευνες, στο σπανάκι που καλλιεργείται σε εδάφη με περιεκτικότητα έως και 135.000 μικρογραμμάρια τρισθενούς και εξασθενούς χρωμίου ανά κιλό χώματος, οι συγκεντρώσεις της καρκινογόνου ουσίας φτάνουν τα 3.100 μικρογραμμάρια ανά κιλό.


Διπλασιάστηκαν τα εργοστάσια στον Ασωπό

ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ έρευνα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών προκύπτει πως οι βιομηχανίες που μπορεί να ευθύνονται για την κατάσταση στον Ασωπό φτάνουν τις 407, ενώ το 1997 δεν ξεπερνούσαν τις 208. «Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι και οι 407 βιομηχανίες πρέπει να διαθέτουν εγκαταστάσεις προεπεξεργασίας των υγρών αποβλήτων τους εντός του χώρου τους, ώστε η Πολιτεία με έναν αγωγό τον οποίο θα κατασκευάσει και θα περνά έξω από τις εγκαταστάσεις τους, θα συλλέγει το επεξεργασμένο υγρό απόβλητο και θα το οδηγεί σε βιολογικό καθαρισμό, όπου θα κατεβάζει την περιεκτικότητά του σε χρώμιο σε επίπεδα κάτω από 2 μικρογραμμάρια ανά λίτρο ολικό χρώμιο». Σύμφωνα με την έρευνα, τα συνολικά ανεπεξέργαστα υγρά απόβλητα που πέφτουν στον Ασωπό είναι περίπου 13.000 κυβικά μέτρα την ημέρα.