Ο Κωνσταντινουπολίτης Μιχάλης Παπάζογλου πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή ήταν αθλητής του στίβου στην ομάδα της Χαλκηδόνας. Όταν ήρθε ως πρόσφυγας στην Ελλάδα, εντάχθηκε στην ομάδα του Παναθηναϊκού και ήταν αυτός που εμπνεύστηκε το τριφύλλι ως σύμβολο της ομάδας: ήταν το ίδιο σύμβολο που φορούσε με τη φανέλα της παλιάς του ομάδας.

Μια σειρά από συμβολισμούς περιλαμβάνουν οι δικέφαλοι αετοί της ΑΕΚ και του ΠΑΟΚ, ενώ η μασκότ του Ολυμπιακού, ο «Θρυλέων» παραπέμπει στο άγαλμα που δέσποζε στην είσοδο του περίφημου «Πόρτο Λεόνε».

«Τα σύμβολα των ομάδων έχουν να κάνουν με τη σύνδεση ανάμεσα σε αυτό που συμβολίζουν και εκφράζουν, και στον κόσμο που τις ακολουθούν», λέει ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής κ. Αριστείδης Καμάρας. «Η σχέση του αθλητή με αυτά τα σύμβολα πλησιάζει τη γνησιότητα. Όταν, μάλιστα, υποστηρίζεις μια ομάδα και τα φέρει η τύχη να αγωνιστείς με τα χρώματά της και να κάνεις καριέρα, το δέσιμο είναι ακόμα μεγαλύτερο», προσθέτει.

Η επιλογή των συμβόλων και των χρωμάτων των ομάδων έχουν τη δική τους ιστορία και κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. «Η έννοια του χρώματος και η απεικόνιση του κάθε συλλόγου βρίσκονται πάντα στις ρίζες του. Η αρχαία Ελλάδα, ιδιαίτερα το δωδεκάθεο, έχει εμποτίσει την ονοματολογία. Σε κάθε σύλλογο έψαχναν ελκυστικά, εύηχα ονόματα που να συνδυάζουν κάτι από την αρχαιότητα, τους Ολυμπιακούς Αγώνες ή στοιχεία του τόπου τους. Και τα χρώματα είναι συνδεδεμένα με τις ρίζες τους», λέει στα «ΝΕΑ» ο δημοσιογράφος και ιστορικός του Αθλητισμού κ. Πέτρος Λινάρδος.

Ο Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς ιδρύθηκε το 1925, όταν αποφασίστηκε η συγχώνευση δύο αθλητικών σωματείων του Πειραιά, του Αθλητικού και Ποδοσφαιρικού Συλλόγου Πειραιώς και του Ομίλου Φιλάθλων Πειραιώς. Το όνομά του ήταν έμπνευση του πρώτου αντιπροέδρου του, Νότη Καμπέρου, και συμβόλιζε την ευγενή άμιλλα και το αθλητικό ιδεώδες. Για τον ίδιο λόγο, έμβλημα της ομάδας έγινε ο δαφνοστεφανωμένος έφηβος. Το κόκκινο, το χρώμα της φωτιάς και της γενναιότητας, και το άσπρο, της αγνότητας και της ηθικής, ήταν πρόταση του Γιάννη Ανδριανόπουλου, εκ των ιδρυτών και μεγαλύτερου αδερφού της θρυλικής πεντάδας, που αποτέλεσε τον βασικό κορμό της ομάδας. Μάλιστα, λέγεται πως ο ίδιος κατά τη διάρκεια των σπουδών στην Αγγλία ήταν θαυμαστής τής (επίσης ερυθρόλευκης) Άρσεναλ, κάτι που έπαιξε ρόλο στην πρότασή του. Κατά τη δεκαετία του ΄50, ο Ολυμπιακός κυριάρχησε στους τίτλους, κερδίζοντας το προσωνύμιο «Θρύλος». Όταν στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 εμφανίστηκε η ανάγκη για τη δημιουργία της μασκότ της μπασκετικής ομάδας, γεννήθηκε ο «Θρυλέων», που παραπέμπει στον Λέοντα του Πειραιώς, το άγαλμα που εκλάπη από τον Μοροζίνι και μέχρι σήμερα βρίσκεται στη Βενετία.

Αρκετά χρόνια, ωστόσο, νωρίτερα, είχε ιδρυθεί ο «αιώνιος» αντίπαλος. Το 1908, ο αθλητής στίβου του Πανελληνίου, Γιώργος Καλαφάτης αποφάσισε να ιδρύσει έναν νέο ποδοσφαιρικό σύλλογο, ο οποίος ονομάστηκε αρχικά Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών και αργότερα Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Όμιλος. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ομάδα μετονομάζεται σε Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος και υιοθετεί τα χρώματά του, το πράσινο, που συμβόλιζε την ελπίδα και το λευκό της ηθικής και της τιμιότητας. Σύμβολό του είναι το τριφύλλι, που εξέφραζε τη φύση, ενώ εμπνευστής του ήταν ο αθλητής και διοικητικό στέλεχος αργότερα του Συλλόγου, Μιχάλης Παπάζογλου, από την Κωνσταντινούπολη, όπου ως αθλητής της ομάδας τής Χαλκηδόνας, το φορούσε στη φανέλα. Οι διαφορές των αετών
Βίους παράλληλους έχουν οι δύο «Δικέφαλοι», ΑΕΚ και ΠΑΟΚ, που είναι δημιουργήματα προσφύγων. Ο Δικέφαλος Αετός της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, μαύρος σε κίτρινο φόντο με τα σύμβολα της αυτοκρατορικής εξουσίας (το ξίφος και την υδρόγειο σφαίρα) έγινε το σύμβολο της Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως, του συλλόγου που ιδρύθηκε το 1924 από Έλληνες της Πόλης. Η πρώτη σφραγίδα του συλλόγου, πάντως (η οποία χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα) έχει ως έμβλημα τον Φοίνικα που αναγεννάται από την τέφρα του. Ο συμβολισμός προφανής για ένα σωματείο που απευθυνόταν στους πρόσφυγες.

Το 1927 ιδρύθηκε ο Πανθεσσαλονίκιος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών. Ο δικός του δικέφαλος αετός είναι πιο απλός, στο μαύρο χρώμα, που συμβόλιζε την τραγωδία του Ελληνισμού, σε άσπρο φόντο, για να υποδηλώνει την αισιοδοξία για το μέλλον. Τα φτερά του αετού είναι κλειστά κοντά στο στήθος του σε ένδειξη θλίψης για τον ξεριζωμό. Κατά μία εκδοχή «ο αετός θα φτερουγίσει ξανά όταν έρθει η ανάκαμψη του Ελληνισμού», δεν φορά κορόνα, δεν κρατά σπαθί, κρύβει όμως μέσα του την καρδιά των προσφύγων.

Ο θεός και ο ημίθεος
Ο αιώνιος αντίπαλος του ΠΑΟΚ, ο Άρης, ιδρύθηκε το 1914, έναν χρόνο μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, ως αντίπαλον δέος τής τότε μοναδικής ομάδας της πόλης, του Ηρακλή, ο οποίος είχε ιδρυθεί από το 1908. Ο «Θεός του πολέμου», ο οποίος βρέθηκε αμέσως απέναντι σε έναν «ημίθεο», ιδρύθηκε για συμβολικούς λόγους ανήμερα της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου. Στόχος η δημιουργία ενός δυνατού και δίκαιου σωματείου. Για τον λόγο αυτό και στο έμβλημα ο Άρης εικονίζεται με την ασπίδα του όμως δεν φέρει δόρυ και περικεφαλαία. Το πιο ένδοξο κομμάτι του συλλόγου, αυτό της καλαθοσφαίρισης, ιδρύθηκε αργότερα. Στα τέλη της δεκαετίας του ΄80, εμφανίστηκε και η μασκότ της ομάδας. «Ο "τίγρης" δεν επελέγη μόνο γιατί φέρει τα χρώματα της ομάδας, αλλά γιατί είναι ένα ζώο που έχει πολλά από τα χαρακτηριστικά του: δύναμη, ταχύτητα, θάρρος, αρχοντιά. Αρχικά, εμφανιζόταν ως "αυτοκράτορας", φέροντας μπέρτα και ένα λοφίο σαν ρωμαϊκό στέμμα, για να συμβολίζει την κυριαρχία του Άρη στο ελληνικό μπάσκετ», δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Δημήτρης Μπρεκάσης, ο άνθρωπος που από το 1989 φορά τη μάσκα του «τίγρη».


Τέχνες και σπορ στη γη της Ιωνίας
ΟΙ ΠΡΩΤΕΣελληνικές ομάδες έχουν τις ρίζες τους στη Σμύρνη, ενώ στη βάση τους άρχισαν από μουσικούς, κυρίως, συλλόγους. «Όλοι οι σύλλογοι συνδέονταν με τη μουσική. Γι΄ αυτό συναντάμε πολύ συχνά και την ονομασία του Απόλλωνα», σημειώνει ο κ. Λινάρδος. Ο Απόλλων Σμύρνης ιδρύθηκε ως μουσικοαθλητικός σύλλογος, γι΄ αυτό και ως έμβλημά του χρησιμοποίησε τη μορφή του θεού της μουσικής και της ποίησης. Αλλά και ο Πανιώνιος Γυμναστικός Σύλλογος Σμύρνης, που ιδρύθηκε από μέλη του μουσικού συλλόγου «Ορφέας» της Σμύρνης, όταν το 1890 αποφάσισαν να δραστηριοποιηθούν και στον αθλητισμό. Οι «Πανιώνιοι» Αγώνες της αρχαίας Πριήνης αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για την επιλογή του ονόματος του Συλλόγου.