Αριστοτεχνικό! Συναρπαστικό!
Καθηλωτικό! Το λένε «Μan on wire». Τουτέστιν «Σε τεντωμένο σχοινί». Ο νικητής του περσινού Όσκαρ ντοκιμαντέρ. Δικαιότατα. Γιατί το μήνυμά του θα αφυπνίσει και θα ταράξει τα κουρελιασμένα κύτταρά σας: Οι νάνοι, δηλαδή όλοι εμείς, μπορούμε να γίνουμε γίγαντες!

Το πρωί της 7ης Αυγούστου του 1974 οι Νεοϋορκέζοι έτριβαν τα μάτια τους. Εκεί ψηλά, σε ύψος 450 μέτρων, στον αέρα δηλαδή, ανάμεσα στους Δίδυμους Πύργους, μια ανθρώπινη φιγούρα που έμοιαζε με καλαμιά, περπατούσε ανάμεσα στα σύννεφα. Απίστευτο. Ύστερα από ώρα, όταν αυτή η ισχνή φιγούρα πάτησε στην άσφαλτο και όταν οι ανεγκέφαλοι, Αμερικανοί μπάτσοι τού φόρεσαν χειροπέδες, ένας εξ αυτών περιεργαζόμενος το συρματόσχοινο είπε αυθόρμητα: «Μα αυτό κοστίζει μόνο χίλια δολάρια». Το μεγαλύτερο, το πιο ζωντανό και αληθινό θέαμα που συντελέστηκε σ΄ αυτόν τον πλανήτη κόστισε peanuts. Εκείνη τη στιγμή μπήκε ταφόπλακα πάνω από το πλαστικό και πανάκριβο κουφάρι του Χόλιγουντ. Φιλίπ, εγώ, ένας από τα δισεκατομμύρια νάνων σ΄ αυτήν τη Γη, υποκλίνομαι στο μεγαλείο σου!

Ο Φιλίπ Πετί, λοιπόν. Γυρολόγος. Ακροβάτης του δρόμου. Ισορροπιστής. Ένας τύπος που μάζευε φραγκοδίφραγκα παριστάνοντας τον ζογκλέρ στις γειτονιές του Παρισιού. Ένα τίποτα. Κι όμως. Από το Τίποτα, τα Πάντα. Όπου μια μέρα πέφτει στα χέρια του μια φυλλάδα. Έτσι τυχαία. Και έτσι πάλι τυχαία το βλέμμα του καρφώνεται σε μερικές φωτογραφίες που στοιχειώνουν τη ζωή του. Το όνειρο της ύπαρξής του. Φωτογραφίες από μια θηριώδη οικοδομή. Οι δύο πύργοι του World Τrade Center. Εκείνη τη στιγμή- και αν δεν με απατά η μνήμη μου, ήταν αρχές του 1974- συλλαμβάνεται η ιδέα της πιο θεαματικής, ευεργετικής, θρυλικής «τρομοκρατικής» πράξης που έγινε ποτέ!

«Τρομοκρατική», γιατί ο Φιλίπ θα εισέβαλε παρανόμως στο υψηλότερο και το καλύτερο φυλασσόμενο πύργο της ισχυρότερης υπερδύναμης του πλανήτη. Θεαματική, γιατί θα διέσχιζε πάνω σε συρματόσχοινο την απόσταση που χωρίζει τον έναν από τον άλλο πύργο. Χωρίς προστασία. Χωρίς πυροσβεστική βοήθεια. Χωρίς τίποτα. Κορόνα γράμματα η ζωή του.

Ευεργετική, γιατί με την πράξη του αυτή θα αποδείκνυε κάτι το γνωστό αλλά σπανίως εφικτό. Πως όλοι, μα όλοι οι ανώνυμοι, οι έσχατοι, οι παρίες, οι ασήμαντοι, οι υποτελείς και οι υπήκοοι, μπορούν να γίνουν γίγαντες. Εξαρτάται από τις συνθήκες. Τις υποκειμενικές. Ατομικές. Εσωτερικές. Δηλαδή πάθος, αφοσίωση, προετοιμασία, οργάνωση, λογική, ευαισθησία, ρεαλισμός, φαντασία. Ο Φιλίπ Πετί, ηλικίας τότε κάπου 23 ετών, η ζωντανή επιτομή μιας αλησμόνητης ρήσης: Να περπατάς με τα πόδια στη γη και με το βλέμμα στον ουρανό. Όταν ο ρεαλισμός συναντάει την Ποίηση, τότε ο κόσμος μεταμορφώνεται σε ιδανικό!

Και θρυλική, γιατί εκείνη η στιγμή έγραψε μια σελίδα Ιστορίας μοναδικής. Σπουδαιότερης από την κατάκτηση της κορυφής των Ιμαλαΐων. Η ορειβασία είναι σπουδαία αλλά είναι μονοδιάστατη. Η εναέρια κατάκτηση των Δίδυμων Πύργων είναι πολυδιάστατη. Εμπεριέχει το σπορ της ορειβασίας αλλά και το ξεπερνάει. Απείρως περισσότερο ρίσκο. Πράξη πολιτική, κοινωνική, υπαρξιακή. Η κορυφαία στιγμή! Ο Φιλίπ οργανώνει με κάθε λεπτομέρεια το ριψοκίνδυνο σχέδιό του. Γύρω του συγκεντρώνεται μια χούφτα Γάλλων, Αμερικανών και Αυστραλών. Τύποι ανώνυμοι, «ασήμαντοι», καθημερινοί. Ένας εξ αυτών δουλεύει στην ασφάλεια των πύργων. Έτσι αρχίζει να λειτουργεί ο παράνομος μηχανισμός. Μια περίεργη, ιδιότυπη σέχτα. Ένα γκρουπ περιθωριακών «τρομοκρατών». Το πρώτο στάδιο είναι προπονητικό. Ο Φιλίπ διασχίζει τα καμπαναριά της Παναγίας των Παρισίων πάνω σ΄ ένα συρματόσχοινο! Το δεύτερο αναγνωριστικό. Ένα ταξίδι στη Νέα Υόρκη για μια πρώτη, εκ του σύνεγγυς, ματιά. Στο δεύτερο ή το τρίτο ταξίδιδεν θυμάμαι καλά- αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση. Η πρόβα τζενεράλε. Η γενική δοκιμή. Οι «τρομοκράτες» πρέπει να μπουν λαθραία, να περάσουν κάτω από αστυνομικά βλέμματα τα εργαλεία τους και να φτάσουν μέχρι την ταράτσα των δύο πύργων. Μιλάμε τώρα για 450 μέτρα. Η τελική αναμέτρηση με όλους τους κινδύνους και όλα τα ρίσκα, προγραμματίζεται για τη νύχτα της 6ης- ξημερώματα 7ης Αυγούστου του 1974. Μέσα σε ελάχιστα λεπτά Dead or Αlive ο Φιλίπ. Ο ίδιος με ευτυχία ομολογεί «Αν πεθάνω, τι όμορφος θάνατος!». Ο Άγγλος Τζέιμς Μαρς, ηλικίας 47 ετών σήμερα, ο σκηνοθέτης αυτού του μνημειώδους ντοκουμέντου, αποδεικνύεται υπέρτατος κληρονόμος της θρυλικής- του Ντοκιμαντέρ- βρετανικής σχολής. Εύστοχος, ευθύβολος και αριστοτέχνης. Με πλούσια αφήγηση. Και με ένα χαρμάνι απ΄ όλα τα κινηματογραφικά «είδη». Μείγμα συναρπαστικό. Γιατί και θρίλερ με σασπένς χιτσκοκικό. Και αστυνομική ταινία. Και έργο πολιτικό. Και δράμα υπαρξιακό. Και έπος ηρωικό. Όλα μαζί σε μια ισορροπία μοναδική. Οργανώνει με κάθε λεπτομέρεια αυτό το σπάνιο εγχείρημα που θα αφήσει εποχή. Χρησιμοποιεί με ιδιαίτερη πανουργία την αναπαράσταση τη χτεσινή (σε ασπρόμαυρη φυσικά εκδοχή) και συνθέτει αρμονικά το Σήμερα με τις αφηγήσεις των «τρομοκρατών» με το Χτες το ηρωικό. Αποτέλεσμα; Ο θεατής καθηλώνεται από το πρώτο λεπτό. Όπως ο Φιλίπ Πετί, έτσι και ο Τζέιμς Μαρς. Με ένα ντοκιμαντέρ κουρελιάζει χιλιάδες πανάκριβες χαζοαμερικανιές. Θα μείνεις με το στόμα ανοικτό!


















Τα υπέροχα παιδιά της Πάτρας

Υποκλίνομαι και στα τέσσερα πιτσιρίκια από την Πάτρα. Κατά σειρά: Αλεξάνδρα 11 ετών. Χρύσα 13. Βλαντ (από την Ουκρανία) 12. Και Χρηστάρας μόλις εννιά. Μ΄ ένα μικρό, τόσο δα όνειρο. Μια μικρή τόση δα αλάνα. Των τριών τετραγωνικών μέτρων. Όταν η Χρύσα λέει «τρία τετραγωνικά για εμάς μοιάζει με γηπεδάρα» μού ΄ρθε να αρπάξω Καλάσνικοφ και να μας σκοτώσω!

Η στιγμή του Ντοκιμαντέρ. Η στιγμή των λιλιπούτειων γιγάντων. Η στιγμή της ελπίδας. Η στιγμή της αισιοδοξίας. Η ταινία που κουρελιάζει όλες τις προκαταλήψεις. Όλες τις πέτσινες και βολικές παραδοχές. Όλες τις Κασσάνδρες που προφητεύουν το τυμπανιαίο πτώμα της Νεολαίας. Όπως λέει και το άσμα του μεγιστοτεράστιου Στελάρα «Όσο υπάρχεις θα υπάρχω». Όσο σ΄ αυτήν τη ρακένδυτη χώρα θα υπάρχουν Αλεξάνδρες, Χρύσες, Βλαντ και Χρηστάρες, θα υπάρχει Ελλάδα. Κοπιάστε. Πρώτα να ταπεινωθείτε. Ύστερα να αυτομαστιγωθείτε. Στο τέλος να τονωθείτε. Κοπιάστε μόνο με εφτά ευρώ. Για μια ταινιούλα Μade in Greece με μπόι ίσαμε τον ουρανό. Τη λένε «Τα παιδία δεν παίζει». Την υπογράφουν δύο αληθινοί μαχητές που μου χάρισαν μια σπουδαία στιγμή και με τόνωσαν με ένεση εντελώς αυθεντική. Η 28χρονη Άγγελη Ανδρικοπούλου και ο 36χρονος Αργύρης Τσεπελίκας. Τους ευγνωμονώ!

Το στόρι εντελώς μα εντελώς αληθινό. Το παρακολούθησαν, το ερεύνησαν και το κατέγραψαν μέσα σε διάστημα έξι μηνών. Καλύτερο από την «Αγέλαστο πέτρα». Γιατί είναι επίκαιρο. Γιατί είναι «ζωντανό». Γιατί εξελίσσεται μπροστά στα μάτια σου. Εδώ! Σε μια φτωχική γειτονιά της Πάτρας. Μιας Πάτρας που από ψηλά, από κοντά και από μακριά μοιάζει με το πολυπληθέστερο ανθρώπινο σκουπιδοτενεκέ της Κυψέλης. Θεέ μου, αναστέναξα από μέσα μου. Πώς ζούμε. Πού ζούμε. Πώς αντέχουμε. Πώς γίναμε. Πώς μας έκαναν. Πάμε παρακάτω. Σ΄ αυτήν τη γειτονιά κοντά στην Αγία Σοφία. Όπου όλοι οι μεγάλοι συνήθισαν να συμβιώνουν και να κοπανιούνται με τοίχους. Αυτοκίνητα. Σκουπίδια. Άσφαλτο. Ηχορύπανση. Μόλυνση. Ασχήμια. Μέσα σ΄ αυτό το πασίγνωστο για όλη την αστική Ελλάδα, άθλιο, τσιμεντένιο, εχθρικό, απάνθρωπο, βάρβαρο τοπίο. Τέσσερα μικρά, ανώνυμα, καθημερινά, ασήμαντα για όλους τους άλλους, πλάσματα, ζητούν το πιο αυτονόητο και ανέξοδο πράγμα του κόσμου. Μισό τετραγωνικό μέτρο να παίζουν μπάλα. «Δεν αντέχω άλλο να ξημεροβραδιάζω μπροστά σ΄ ένα κομπιούτερ που θα μου κάψει το κεφάλι», αναστενάζει η Αλεξάνδρα. Εκεί. Μόλις δύο τρία χιλιόμετρα από το σημείο όπου Παπανδρέου, Καραμανλής, Παπαρήγα, Τσίπρας και Καρατζαφέρης εκφωνούν προεκλογικούς λόγους και υπόσχονται λαγούς με πετραχήλια. Εκεί, μερικά μέτρα από το δημαρχείο της πόλης.

Έτσι κατεβάζουν από το Ιnternet τα Δικαιώματα του Παιδιού της Unicef. Κι έτσι αρχίζουν και ψάχνουν. Έτσι ανεβοκατεβαίνουν όλες τις υπηρεσίες του Δήμου. Έτσι προτείνουν. Έτσι κάθε γραφειοκρατία διασχίζουν. Με υπομονή, Επιμονή. Ελπίδα. Χωρίς ίχνος γκρίνιας. Μιζέριας. Ωχαδερφισμού. Προτείνουν μια μικρή, τόση δα έκταση, εγκαταλελειμμένη και περιφρονημένη από όλους. Δώστε μας τρία τετραγωνικά να παίξουμε σαν κανονικά παιδιά. Τίποτα. Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα!

Στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας θα τους παρασημοφορούσα. Στη θέση των βουλευτών της Αχαΐας θα είχα εξαφανιστεί από προσώπου γης. Στη θέση των μεγάλωνγειτόνων, γονιών και περαστικών- θα αισθανόμουνα ένα γελοίο ανθρωπάκι που δεν ξέρει πού βαδίζει και πού πάει. Πλαγίως και τηρουμένων των δυσθεώρητων αναλογιών, η πράξη των τεσσάρων αυτών πλασμάτων συναντάει τον ηρωισμό των αγωνιστών του 1821. Είναι η κορυφαία στιγμή του Ντοκιμαντέρ. Μαζί με το «Τεντωμένο σχοινί» ό,τι καλύτερο γι΄ αυτήν την τόσο δύσκολη, επώδυνη στιγμή. Θα σας πάρει την ψυχή!














Σινεμά σαν ελληνικό ποδόσφαιρο

«4 Μαύρα Κοστούμια». Στα χαρτιά μαύρη, σουρεαλιστική, ποιητική κομεντί σε στυλ Καουρισμάκι και Σταύρου Τσιώλη. Επιμένω. Στα χαρτιά. Καλή στην αρχή. Αδιάφορη και επαναλαμβανόμενη στη συνέχεια. Όπως στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Κατοχή μπάλας και άφθονη φλυαρία. Μηδενική α ποτελεσματικότητα. Όπως και στο ελληνικό σινεμά. Έξυπνη ιδέα, ελάχιστη έως ασήμαντη επεξεργασία και ανάπτυξη. Έχουμε και λέμε. Τέσσερα καλοκάγαθα ρεμάλια (Χαραλαμπίδης, Ζουγανέλης, Σπυριδάκης, Παναγιωτίδης) με μαύρα ξεφτισμένα κοστούμια κουβαλάνε μέσα σε φέρετρο ένα πτώμα. Από την Αθήνα όπου παραλάβανε το πτώμα Έλληνα από Κόστα Ρίκα μέχρι τη γενέτειρά του, ένα χωριό της Βοιωτίας. Βάδην. Περπατώντας. Αυτή η τελευταία του επιθυμία. Η γιγαντιαία πεζοπορία με χοντρή αμοιβή για τα ρεμάλια. Έτσι τους υποσχέθηκε ένα λαμόγιο δικηγόρος (Δημήτρης Πουλικάκος). Ο οποίος λέει «ποντάρεις πολλά, κερδίζεις πολλάκις». Πολύ έξυπνη και ξεκαρδιστική αρχή. Η συνέχεια απότομη χωρίς ανταμοιβή. Καλύτεροι όλων Πουλικάκος, Ζουγανέλης, Σπυριδάκης. Μεγάλη ευκαιρία, ελάχιστη αποτελεσματικότητα. Κρίμα!




«Νικαριά μου». Ελληνικό ντοκιμαντέρ του Σπύρου Τσέκου. Διαβάζω: «Από τη ζωή και τις ασχολίες κατοίκων της Ικαρίας με αφορμή ένα έθιμο που γίνεται στα χωριά και που οι ντόπιοι το αποκαλούν Μνημόσυνο και που εκεί εκφράζεται όλο το cultural background των κατοίκων. Μνημόσυνο αγάπης, αλληλεγγύης και ισότητας».






Μελλοντολογία με βαμπίρ

«2019: Η Νέα Φυλή» (Daybreakers). Εμετική ιστορία τρόμου με βαμπίρ που ακονίζουν τα δόντια τους και κόβουν λαιμούς, κεφάλια και εντόσθια και με σκηνοθέτες τους Γερμανούς αδελφούς Μίκαελ και Πέτερ Σπίρινγκ. Μελλοντολογία με κοινωνική αλληγορία. Το 2019 πανδημία έχει μετατρέψει τους θνητούς σε βαμπίρ και όπου ένας γιατρός (Ίθαν Χοκ) ανακαλύπτει μέθοδο επιστροφής στην κανονική ζωή. Ποια είναι αυτή; Μα φυσικά ο Ήλιος! Η τιμή του αίματος εκτοξεύεται στα ύψη και τα βαμπίρ πίνουν ο ένας το αίμα του άλλου και αλληεξοντώνονται.

Μεταξύ αυτών το καλό βαμπίρ Ουίλεμ Νταφό και ο άθλιος καπιταλίστας βαμπίρ Σαμ Νιλ.

Μα πώς παίζουν και διασύρουν το όνομά τους σε ό,τι τους βρεθεί; Ερώτηση εντελώς ρητορική. Μακριά!










Ο κακός παίρνει το κορίτσι

Τι κάναμε πιτσιρίκια για ένα νακαμίτσι! Μια αμερικανιά που λέγεται «Υouth in revolt» (Νιάτα σε έξαψη) με σκηνοθέτη τον Μιγκέλ Αρτέτα, αποκαλύπτει τρισχαριτωμένα και τρελά κάτι εντελώς αληθινό. Για να κερδίσεις το κορίτσι πρέπει να γίνεις ανατρεπτικός, περιθωριακός, κακός!

Του λέει η πιτσιρίκα η Σίνι (Πόρσια Ντάμπλντεϊ)- μια χρυσομαλλούσα μικρομπεμπέκα σε στυλ Λολίτας: «Νίκι» (το όνομα του ευγενικού και υποταγμένου πιτσιρικά που στη συνέχεια βγάζει το κτήνος από μέσα του για να κερδίσει μια στιγμή κρεβατιού με το κορίτσι του και που τον υποδύεται ο εξαιρετικός Μάικλ Σέρα), «για να με κερδίσεις πρέπει να γίνεις κακός και μοχθηρός». Έτσι είσαι; Τώρα θα δεις! Έτσι ο Νίκι βγάζει τον άθλιο Φρανσουά από μέσα του (Φρανσουά γιατί οι Γάλλοι είναι κρεατοφάγοι, καπνιστές και μάγκες). Έτσι δόκτωρ Τζέκιλ και μίστερ Χάιντ ο μικρός Νίκι. Τι θέλω; Ρωτάει. «Να χώσω το καβλί μου μέσα της. Γιατί ο Θεός είναι καθίκι»!

Πω πω! Τι λόγια είναι αυτά! Κι όμως. Τα λέμε. Και ιδιωτικώς και δημοσίως. Και οι γέροι και τα παιδιά. Έτσι ο Νίκι- για μια στιγμή στο κρεβάτι- βάζει φωτιά στο αυτοκίνητο των χωρισμένων γονιών του. Στην συνέχεια καίει το Μπέρκλεϊ!

Ενδιαμέσως λέει άφθονα ψέματα. Και on top of that, ναρκώνει τη Σίνι. Η οποία Σίνι σπουδάζει σε γαλλικό Λύκειο, μακριά, πολύ μακριά από τη δυσάρεστη και εκμαυλιστική παρουσία του Νίκι.

Κοντά σε όλα αυτά ο κόσμος των ενήλικων και σοβαρών κηδεμόνων. Όπου η διαζευγμένη μητέρα του Νίκι που ζει από τη διατροφή του πρώην συζύγου της (Στιβ Μπουσέμι) αλλάζει τους εραστές σαν πουκάμισα. Και όπου ο τελευταίος στην ατελείωτη σειρά των εραστών της είναι ένας μπάτσος (Ρέι Λιότα) που έρχεται να της ανακοινώσει το δυσάρεστο νέο του θανάτου ενός πρώην εραστή της. Απίστευτα πράγματα. Και όπου ο πατέρας σκέτο σούργελο με γραβάτα. Για να μην πολυλογώ. Μια εξαιρετική κομεντί τόσο εξωφρενική όσο το «Κάτι τρέχει με τη Μαίρη». Ιδιαίτερη. Πρωτότυπη. Έξυπνη. Ευρηματική. Σουρεαλιστική. Διασκεδαστική. Ό,τι πρέπει για πιτσιρίκια με μυαλό που δεν ικανοποιούνται μόνο με τον χαβαλέ από τις χαζοαμερι- κανιές. Θα το ξαναδώ!




















Οικογενειακά ερείπια

«Όταν έρχονται τα σύννεφα» (Αdrift). Κοινωνική, υπαρξιακή και δραματική ιστορία του Ετόρ Ντάλια από Βραζιλία με καστ από Βενσάν Κασέλ (ναι, ο Γάλλος σύζυγος της Μόνικας Μπελούτσι), Καμίλα Μπελ, Ντέμπορα Μπλοκ. Όπου στη Βραζιλία της δεκαετίας του ΄80 ένα δεκατετράχρονο θηλυκό εν μέσω ερειπίων οικογενειακών. Αλκοολική η μάνα, με ερωμένη ο πατέρας. Μυστικά και ψέματα. Καλοφτιαγμένο αλλά συνηθισμένο!