Σε μια απέραντη χωματερή τοξικών αποβλήτων έχει μετατραπεί η Ιταλία. Το παράνομο κύκλωμα που διοικούσε η Μαφία δρούσε αρχικά στον ιταλικό Νότο. Σήμερα έχει απλώσει τα πλοκάμια του σε περιοχές της Τοσκάνης, της Εμίλια Ρομάνια και του Τρεντίνο καταστρέφοντας το περιβάλλον και απειλώντας τη δημόσια υγεία.

Η προσφορά της Αgrideco, εταιρείας που έχει την έδρα της στο Γκροσέτο της Τοσκάνης, ήταν πολύ καλή για να αφήσει αδιάφορες τις επιχειρήσεις: ζητούσε μόλις 150 ευρώ για κάθε τόνο τοξικών αποβλήτων που θα εξαφάνιζε στο ιταλικό υπέδαφος. Ανάμεσα στις είκοσι επιχειρήσεις που ωφελήθηκαν από τις υπηρεσίες της Αgrideco ήταν ο κολοσσός καταναλωτικών αγαθών Ρrocter & Gamble και οι μεταλλουργικές βιομηχανίες Lucchini και Μarcegaglia. Πώς έφτασαν να κατηγορούνται σήμερα από τις αρχές για εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος; Όλα άρχισαν στις 26 Ιουνίου του 2008 όταν ένας εργάτης της Αgrideco έχασε τη ζωή του σε εργατικό ατύχημα. Ο Ρουμάνος εργάτης και οι συνάδελφοί του έθαβαν φιάλες υγραερίου. Κάποια από αυτές εξερράγη και από την έκρηξη προκλήθηκε πυρκαγιά, η οποία κράτησε περισσότερο από μία βδομάδα. Η έρευνα των αρχών επικεντρώθηκε στα απόβλητα. Διαπιστώθηκε ότι πολλά από αυτά ήταν επικίνδυνα και ότι η Αgrideco δεν είχε άδεια για τέτοιου είδους εργασίες.

Οι καταθέσεις
Ενάμιση χρόνο αργότερα, οι καραμπινιέροι συνέλαβαν έξι πρόσωπα, εννέα τέθηκαν σε κατ΄ οίκον περιορισμό και άλλα 46 κλήθηκαν να καταθέσουν. Από την έρευνα διαπιστώθηκε ότι η Αgrideco είχε ξεφορτωθεί ένα εκατομμύριο τόνους βιομηχανικών αποβλήτων, τα οποία περιείχαν υδράργυρο, σε χωματερές της Τοσκάνης, της Εμίλια Ρομάνια και του Τρεντίνο.

Η υπόθεση αυτή προστίθεται στον μακρύ κατάλογο των εγκλημάτων που συντελούνται στο περιβάλλον της Ιταλίας. Η οικολογική οργάνωση Legambiente εκτιμά ότι το 2009 εξαφανίστηκε χωρίς να αφήσει ίχνη το ένα τρίτο των μη οικιακών αποβλήτων. Οι υπεύθυνοι της οργάνωσης πιθανολογούν βασίμως ότι πολλά από αυτά είναι επικίνδυνα για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Εάν καταλάμβαναν μια έκταση 30 στρεμμάτων, το ύψος τους θα έφθανε τα 3.100 μέτρα. Ο τζίρος της επιχείρησης, της οποίας μεγάλο μέρος διαχειρίζεται η Μαφία, αγγίζει τα 7 δισ. ευρώ. Περιορισμένη αρχικά στην Καλαβρία, τη Σικελία, την Καμπανία και την Απουλία, η παράνομη ταφή των τοξικών αποβλήτων αφορά πλέον ολόκληρη τη χερσόνησο. «Η Ιταλία είναι συγχρόνως τυχερή και άτυχη», επισημαίνει ο επιστημονικός διευθυντής της Legambiente, Στέφανο Τσαφάνι. «Τυχερή, γιατί το φαινόμενο είναι γνωστό σε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους. Άτυχη γιατί εξακολουθεί να υφίσταται παρά τις προσπάθειες που γίνονται». Οι οικολόγοι
Οι οικολογικές οργανώσεις, που συχνά εμφανίζονται ως μάρτυρες κατηγορίας στις δίκες των λαθρεμπόρων, διαμαρτύρονται ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν επιτρέπει την τιμωρία όλων των εμπλεκομένων σε αυτό το εγκληματικό κύκλωμα με την ίδια αυστηρότητα. Και πως ο νόμος που προωθεί η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι βάσει του οποίου οι τηλεφωνικές υποκλοπές δεν θα αποτελούν πλέον αποδεικτικά στοιχεία, υπονομεύει τις προσπάθειες των αρχών. «Εάν περάσει αυτός ο νόμος, οι λαθρέμποροι των τοξικών αποβλήτων δεν θα διακινδυνεύουν πλέον τίποτε», λεει ο Τσαφάνι.