Πολλοί το αποδίδουν στον βασιλιά Σολομώντα. Άλλοι πάλι προτιμούν την πιο ρεαλιστική εκδοχή, ότι το γέννησε (και το κέντησε) η ίδια η παράδοση, που μέσα στους αιώνες φτιάχνει αριστουργήματα. Ό,τι και να είναι το «Άσμα Ασμάτων» (κατά πολλούς το ερωτικότερο ποίημα όλων των εποχών) και η πορεία του στον χρόνο- από τα αραμαϊκά στα ελληνικά, κατόπιν στα λατινικά κι από κει σε πάμπολλες γλώσσες- αποδεικνύει τη δύναμη που έχουν όλα τα μεγάλα έργα. Τη δύναμη να ανανεώνονται διαρκώς και να μιλούν τη γλώσσα της κάθε εποχής. Να ανανεώνονται και να εμπνέουν.

Με βάση τη μετάφραση που είχε κάνει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος το 1985 στο «Άσμα Ασμάτων» (για μια παράσταση της Ειρήνης Παπά στο θέατρο «Φενίτσε», στην Ιταλία) δούλεψε ο συνθέτης Μάριος Στρόφαλης με το κουαρτέτο του, και τα τραγούδια που προέκυψαν πήραν μορφή θεατρική σε ένα μουσικοθεατρικό παραμύθι, που ανέλαβε να του δώσει πνοή πέρυσι η σκηνοθέτις Ράια Μουζενίδου. Η επιτυχία του έργου («Τα μαγικά του Έρωτα») στο θέατρο «Δίπυλον» καταγράφηκε ζωντανά σε CD και η προσεγμένη κασετίνα, φιλοτεχνημένη από τον Αλέκο Φασιανό, είναι η πρώτη ολοκληρωμένη μελοποιημένη εκδοχή του μεγάλου ερωτικού ποιήματος σε ψηφιακό δίσκο. Τρεις ηθοποιοί (Μαρούσκα Παναγιωτοπούλου, Άντονυ Μπερκ και Αναστασία Μολυβδά) και τέσσερις μουσικοί τραγουδούν, παίζουν, μας παίρνουν μαζί τους...

«Φτάσαμε ώς εδώ έπειτα από περιπέτειες», έλεγε χθες ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, «και αφού μπήκε στη ζωή μου αυτός ο συνθέτης- όχι τόσο νέος πλέον από τότε που ανέλαβε το εγχείρημα». Και ο Μάριος Στρόφαλης, συγκινημένος, αποκάλυπτε: «Θεωρώ ότι είναι το πιο σπουδαίο εγχείρημα της καριέρας μου. Έχοντας κάνει τη μουσική για τη "Ραχήλ" στο Εθνικό Θέατρο, ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή με το κείμενο σε μετάφραση Σεφέρη. Ήταν πολύ ακαδημαϊκή. Δεν γινόταν εύκολα τραγούδι».

«Στη νεώτερη γλώσσα, η πιο έγκυρη μετάφραση ήταν του Σεφέρη» συνέχισε ο Λευτέρης Παπαδόπουλος. «Γι΄ αυτό, όταν μου ζήτησε η Ειρήνη Παπά να το μεταφράσω, της είπα γιατί δεν παίρνεις του Σεφέρη; Αλλά εκείνη είχε ανάγκη από ένα κείμενο που έδινε βάρος στο ερωτικό στοιχείο. Κι εμένα εκεί με πήγε το έργο».

Κάθε έργο έχει την ιστορία του, τις αναμνήσεις του, τις φάσεις ζωής του. «Μου έλεγε η Ράια να εκδώσω το "Άσμα Ασμάτων", αλλά δεν είχε έρθει ακόμα η ώρα του» εξηγούσε ο Λευτέρης Παπαδόπουλος. «Το έδωσα τελικά στις Εκδόσεις Καστανιώτη και κυκλοφόρησε το βιβλίο με έργα του Αλέκου Φασιανού. Αυτή η έκδοση που κρατάω είναι η έκτη και είναι του 1995. Ήδη τότε είχε πουλήσει 12.000 αντίτυπα, αριθμός τεράστιος για ένα βιβλίο ποίησης». Έκτοτε έσπευσαν- πρόσθεσενα το μελοποιήσουν πολλοί, αλλά όλες οι απόπειρες έμειναν απόπειρες. «Θα αναφέρω μόνο μία, του ιστορικού του τραγουδιού Κώστα Μυλωνά. Έκανε μια ενδιαφέρουσα σύνθεση, αλλά ακαδημαϊκή. Ήθελα έναν συνθέτη που να μεταφέρει το τραγούδι στον κόσμο».

Και όντως, το απόσπασμα που ακούσαμε χθες από τις φωνές των κοριτσιών μάς άφησε τη γεύση μιας γλυκόπιοτης μελωδίας, την αίσθηση ενός μεγάλου τραγουδιού που σε ταξιδεύει. «Αυτό το ταξίδι θέλω να ζήσω ξανά» έλεγε χθες η σκηνοθέτις Ράια Μουζενίδου, «γι΄ αυτό δεν έχω τολμήσει να ανοίξω το CD. Θέλω να είμαι μόνη μου όταν θα ξαναταξιδέψω στις εικόνες του».


Αποσπάσματα

Φίλα με μ΄ όλα τα φιλιά που έχεις μες στο στόμα. Μέθα με στης αγκάλης σου το πιο γλυκό κρασί.

Όλων των μύρων τ΄ άρωμα κι η ευωδιά είσαι εσύ. Κι ας κυματίζει πάνω μου αιώνια η αγάπη...

(Απόδοση: Λευτέρης Παπαδόπουλος)

Θες με ως σφραγίδα επί την καρδίαν σου ως σφραγίδα επί τον βραχίονά σου Ότι κραταιά ως θάνατος αγάπη σκληρός ως Άδης ζήλος...

(από το πρωτότυπο στα αρχαία ελληνικά)