Ο εκπρόσωπος του κόμματος, ένας φρουρός κι ένας δημοσιογράφος. Και οι τρεις τους ζούσαν στο Ανατολικό Βερολίνο. Αλλά κανείς τους δεν περίμενε ότι την ημέρα που το ημερολόγιο έγραφε 9 Νοεμβρίου 1989, ακριβώς πριν από 20 χρόνια, θα άλλαζε τόσο θεαματικά η Ιστορία.

Εκπρόσωπος της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος (SΕD) και Νο 3 του Πολιτικού Γραφείου, ο Γκίντερ Σαμπόβσκι δίνει συνέντευξη Τύπου στους ξένους ανταποκριτές. Ο Χάραλντ Ζάγκερ, φρουρός στο Τείχος του Βερολίνου, περιμένει μια συνηθισμένη μέρα: τις Πέμπτες η διέλευση στη διαιρεμένη πόλη από το Τείχος είναι πεσμένη. Ο Ανατολικογερμανός δημοσιογράφος Άραμ Ραντόμσκι, που εργάζεται κρυφά για την τηλεόραση της Δυτικής Γερμανίας, περιμένει το τέλος της συνεδρίασης του Πολιτικού Γραφείου.

Ανεβασμένος σε μία στέγη
«Ήξερα από τη διαδήλωση της 9ης Οκτωβρίου στη Λειψία ότι η Δημοκρατία της Ανατολικής Γερμανίας είχε τελειώσει», διηγείται στην εφημερίδα «Figaro» ο δημοσιογράφος. Ο Ραντόμσκι κινηματογράφησε εκείνη τη διαδήλωση ανεβασμένος σε μια στέγη κι έστειλε το υλικό στη δημόσια τηλεόραση της Δυτικής Γερμανίας. Οι εικόνες με τους 70.000 διαδηλωτές να φωνάζουν «Δεν είμαστε εγκληματίες, είμαστε ο λαός» έκαναν τον γύρο του κόσμου. Οι πολίτες της Ανατολικής Γερμανίας είδαν τις εικόνες χάρις στις παραβολικές τους κεραίες. Έμαθαν δύο πράγματα. Το ένα ήταν ότι οι δυνάμεις της τάξης δεν πυροβόλησαν το πλήθος. Το άλλο ήταν το σύνθημα «Είμαστε ο λαός».

Το ρολόι έδειχνε 20.54

Στις 9 Νοεμβρίου η Κεντρική Επιτροπή του SΕD αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να συγκρατήσει το κύμα των Ανατολικογερμανών που εγκαταλείπουν τη χώρα από την Τσεχοσλοβακία. Για τις 18.30 ανακοινώνεται συνέντευξη Τύπου με την οποία ο Γκίντερ Σαμπόβσκι πρόκειται να ενημερώσει τους ξένους ανταποκριτές για τις αλλαγές στις διατάξεις περί ταξιδιών στο εξωτερικό. Ο Έγκον Κρεντς όμως, τελευταίος ηγέτης του καθεστώτος, ξεχνάει να τον ενημερώσει για μια σημαντική λεπτομέρεια. «Δεν μου είχε πει ότι για την απόφαση υπήρχε εμπάργκο έως το επόμενο πρωί» λέει στη γαλλική εφημερίδα. Στην πραγματικότητα, το Πολιτικό Γραφείο ήθελε να παρατείνει τους περιορισμούς έως τα Χριστούγεννα. Ο Σαμπόβσκι διαβάζει την απόφαση κι όταν ένας Ιταλός δημοσιογράφος τον ρωτά από πότε θα ισχύει, λαμβάνει μια απάντηση που σκορπά ηλεκτρισμό στην αίθουσα: «Εξ όσων γνωρίζω, από τώρα αμέσως». Το ρολόι έδειχνε 20.54. Οι τηλεοράσεις σε ολόκληρο τον κόσμο ανακοινώνουν την πτώση του Τείχους.



Η αντίστροφη μέτρηση
Ο Χάραλντ Ζάγκερ που κάνει τη βάρδια του σε ένα από τα φυλάκια, ακούει την είδηση στην τηλεόραση και δεν πιστεύει στα αυτιά του. «Τι είναι αυτές οι ανοησίες, τρελάθηκε ο Σαμπόβσκι;», αναρωτήθηκε καλώντας από το τηλέφωνο τον διοικητή του. «Τον ρώτησα εάν είχε ακούσει τον Σαμπόβσκι. Μου απάντησε: “Ξέρεις τις διαταγές. Όποιος έχει τα απαραίτητα έγγραφα μπορεί να περάσει”».

Ο Ζάγκερ, όμως, βλέπει ήδη καμιά σαρανταριά «Όσι» (πολίτες της Ανατολικής Γερμανίας) να συγκεντρώνονται στον τομέα ευθύνης του στην Μπόρνχολμερ Στράσε. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και ο δημοσιογράφος Άραμ Ραντόμσκι. Το βράδυ της 9ης Νοεμβρίου θα γινόταν ένας από τους πρώτους «Όσι» που θα περνούσαν χωρίς έγγραφα από την άλλη πλευρά του Τείχους. Η αντίστροφη μέτρηση για την πτώση είχε αρχίσει.


Θα το ξαναρίξουν σε μορφή... ντόμινο

ΤΗΝ 20ήΕΠΕΤΕΙΟ από την πτώση του Τείχους γιορτάζει σήμερα το Βερολίνο παρουσία πλήθους ηγετών από ολόκληρο τον κόσμο, από τους πρώην ηγέτες της Πολωνίας και της ΕΣΣΔ, Λεχ Βαλέσα και Μιχαήλ Γκορμπατσόφ αντίστοιχα, μέχρι τους νυν ηγέτες της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, της Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί, της Βρετανίας, Γκόρντον Μπράουν και την επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Χίλαρι Κλίντον.

Χίλια γιγάντια ντόμινο από αφρώδες πλαστικό, ύψους 2,3 μέτρων το καθένα, έχουν τοποθετηθεί πάνω σε μέρος της αρχικής διαδρομής του τείχους, σε μια έκταση 1,5 χιλιομέτρου: ο Λεχ Βαλέσα θα είναι αυτός που θα ρίξει το πρώτο, σε μια συμβολική αναπαράσταση της πτώσης του Τείχους. «Όλοι έχουμε τείχη μέσα στο κεφάλι μας σε κάποιο βαθμό», δήλωνε χθες ένας κάτοικος του Βερολίνου, ο Στεφάν Σέλερ. «Η ανατροπή τους είναι πάντα κάτι θετικό, και νομίζω πως αυτό είναι ένα ωραίο σύμβολο».

Γύρω στις 3 το μεσημέρι τοπική ώρα, η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, θα πραγματοποιήσει παρέα με τον Βαλέσα και τον Γκορμπατσόφ «προσκύνημα» στη γέφυρα της Μπόρνχολμερ Στράσε, εκεί όπου βρισκόταν το πρώτο συνοριακό φυλάκιο μεταξύ Ανατολικού και Δυτικού Βερολίνου που άνοιξε σαν σήμερα πριν από 20 χρόνια.

Στη συνέχεια, συνοδευόμενη από τους ξένους ηγέτες, η Μέρκελ θα περάσει από την Πύλη του Βρανδεμβούργου. Μουσικό «παρών» θα δώσει ο Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ, διευθύνοντας την ορχήστρα της όπερας του Βερολίνου.