«Οι αρχές εντόπισαν τεράστιες ποσότητες παράνομων φορτίων αποβλήτων με προορισμό τη Βουλγαρία. Έπειτα από μισή ώρα ελέγχων, 16 οχήματα που μετέφεραν απόβλητα επιθεωρήθηκαν και απετράπη η είσοδός τους στη χώρα. Τα απόβλητα που είχαν συλλεχθεί στην Ελλάδα αποτελούνταν από μπαταρίες μολύβδου- οξέος, καλώδια, μέταλλα, ελαστικά και πλαστικά».

Η ανακοίνωση του Δικτύου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εφαρμογή και Επιβολή της Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας περιγράφει κάτι που δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι συμβαίνει: μεταφέρονται παράνομα από την Ελλάδα στη Βουλγαρία επικίνδυνα απόβλητα για να τα ξεφορτωθούν ώστε να αποφευχθεί η δαπανηρή διαχείρισή τους. Τα πλέον πρόσφατα μπλόκα στήθηκαν από τους Έλληνες «ράμπο του περιβάλλοντος» στις 11 και 12 Ιουνίου 2009. Κατά τους ελέγχους σε περίπου 200 φορτηγά και ημιφορτηγά αποκαλύφθηκε ότι τα παράνομα φορτία αποβλήτων που περνούν τα σύνορα περιλαμβάνουν κυρίως μπαταρίες αυτοκινήτων, ηλεκτρονικές και ηλεκτρικές συσκευές, καλώδια, ελαστικά.

Ανακυκλώνεται μόνο το 20%
«Βάσει προεδρικού διατάγματος του 2004 απαγορεύεται η διάθεση ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων στις χωματερές. Είναι πλέον υποχρεωτικό αυτές οι συσκευές να οδηγούνται στο εθνικό σύστημα διαχείρισης ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών αποβλήτων», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Φίλιππος Κυρκίτσος από την Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης. Ωστόσο, υπάρχει μεγάλο έλλειμμα όσον αφορά τον συγκεκριμένο τομέα: από τους 150.000- 250.000 τόνους που εκτιμάται ότι είναι η ποσότητα των αποσυρόμενων συσκευών ετησίως μόνο οι 48.000 τόνοι (δηλαδή μόνο 20%) οδηγήθηκαν στην ανακύκλωση το 2008, ενώ το 2007 ήταν 31.400 τόνοι και το 2006 11.300 τόνοι. «Το να στείλει μια μεγάλη εταιρεία τον παλαιό ηλεκτρονικό εξοπλισμό της στην ανακύκλωση κοστίζει», λέει ο κ. Κυρκίτσος- σύμφωνα με το κοστολόγιο Ανακύκλωσης Συσκευών Α.Ε. ξεπερνά τα 300 ευρώ τον τόνο.

«Αντί γι΄ αυτό, επιχειρήσεις που θέλουν να ξεφορτωθούν τα ηλεκτρονικά τους απόβλητα τα πωλούν ως μεταχειρισμένα σε εταιρείες που ειδικεύονται σε αυτού του είδους το εμπόριο, οι οποίες τα εξάγουν σε γειτονικές χώρες για να ανακτηθούν τα πολύτιμα υλικά, μη τηρώντας όμως τους περιβαλλοντικούς όρους επεξεργασίας. Λέγεται ότι απορρίμματα εξάγουμε και στην Αλβανία, εκτός από τη Βουλγαρία. Είναι γνωστό ότι τα μεγαλύτερα παράνομα φορτία επικίνδυνων αποβλήτων διακινούνται μέσω θαλάσσης», συμπληρώνει ο κ. Κυρκίτσος. Και στα λιμάνια
Για παράδειγμα, τον Μάιο του 2006 έπειτα από καταγγελία στο λιμεναρχείο εντοπίστηκαν στο λιμάνι της Χίου τρία φορτηγά πλοία γεμάτα με μπαταρίες αυτοκινήτων που δεν θα οδηγούνταν σε αρμόδιο φορέα διαχείρισης αλλά σε διαφορετικούς φορείς, οι οποίοι δεν πληρούσαν τις περιβαλλοντικές προϋποθέσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΧΩΔΕ, οι μπαταρίες αυτοκινήτων και βιομηχανίας που ανακυκλώθηκαν το 2008 ήταν 41.000 τόνοι. Ειδικότερα συσσωρευτές μολύβδου οξέος, όπως αυτοί που βρέθηκαν στα παράνομα φορτία στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και στα φορτηγά πλοία, ανακυκλώθηκαν περίπου 32.500 τόνοι. «Πιθανώς τα φορτία που βρέθηκαν να διακινούνται παράνομα είχαν πετύχει καλύτερη τιμή στη Βουλγαρία», λέει ο κ. Κυρκίτσος.

ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΥΝ

Τα παράνομα φορτία αποβλήτων περιλαμβάνουν μπαταρίες αυτοκινήτων, ηλεκτρονικές και ηλεκτρικές συσκευές, καλώδια, ελαστικά

Επικίνδυνα τοξικά απόβλητα

Η ΠΡΩΤΗ φορά που επισήμως καταγράφηκε παράνομη διακίνηση επικίνδυνων αποβλήτων ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία ήταν τον Οκτώβριο του 2007, όταν Βούλγαροι και Ολλανδοί επιθεωρητές περιβάλλοντος εντόπισαν 16 φορτία, μεγάλο μέρος των οποίων ήταν μπαταρίες αυτοκινήτων, που σύμφωνα με τη νομοθεσία θεωρούνται επικίνδυνα απόβλητα: περιέχουν θειικό οξύ και μόλυβδο, ο οποίος έχει τοξικές επιδράσεις και συνδέεται με νεφρικές βλάβες, εγκεφαλοπάθειες, αιματολογικές διαταραχές και λευχαιμία. Ακόμα, η καύση των πλαστικών των καλωδίων για να ανακτηθεί ο χαλκός και άλλα μέταλλα απελευθερώνουν στο περιβάλλον διοξίνες και άλλες επιβλαβείς χημικές ουσίες- τα ίδια και χειρότερα συμβαίνουν με τη μη εγκεκριμένη επεξεργασία ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών συσκευών, κατά την οποία υπάρχει κίνδυνος έκλυσης αερίων που βλάπτουν το στρώμα του όζοντος, αλλά και βαρέων μετάλλων.