Άραγε υπάρχει τρόπος να αρχίσει κανείς στα... γαλλικά το αφεντικό του χωρίς να καταλήξει στο ταμείο ανεργίας, με συνοπτικές μάλιστα διαδικασίες, και χωρίς αποζημίωση; Η (γαλλική) ιστοσελίδα Εco89 σταχυολόγησε 10 δικαστικά «διαμάντια», προς γνώση και συμμόρφωση κάθε σύγχρονου εργαζόμενου. Προσοχή: όσοι προσβάλλεστε από τα «γαλλικά», μη συνεχίσετε να διαβάζετε.

Αρχίζοντας να επισημάνουμε το προφανές: καλό είναι να κρατάει κανείς πάντα την ψυχραιμία του, να μην ξεχνάει την αγωγή του και να διατηρεί υψηλό το επίπεδο. Επειδή όμως είμαστε άνθρωποι και επειδή η πίεση στον εργασιακό χώρο μπορεί να γίνει ασφυκτική, καλό είναι επίσης να έχει έναν μπούσουλα για την περίπτωση που προκαλέσει θύελλα στο γραφείο.

Όλα εξαρτώνται από τις συνθήκες
«Να πάτε να γαμηθείτε!» είπε ένας εργαζόμενος στο αφεντικό (μην απορήσετε με τον πληθυντικό ευγενείας, στη Γαλλία είναι απόλυτα συμβατός με το υβριστικό περιεχόμενο...) που τον πίεζε να δουλέψει και Σαββατοκύριακα. Ο εργαζόμενος απολύθηκε πάραυτα, χωρίς αποζημίωση. Ωστόσο το Εφετείο των Βερσαλλιών αποφάνθηκε πως «οι ειδικές συνθήκες υπό τις οποίες ειπώθηκε, αφαιρούν από τη φράση κάθε προσβλητικό χαρακτήρα» και υποχρέωσε το αφεντικό είτε να επαναπροσλάβει τον εργαζόμενο είτε να τον αποζημιώσει.

Όσο λιγότεροι οι χαρακτηρισμοί τόσο καλύτερα
Εφετείο του Νορ-Παντε-Καλέ δικαίωσε εργαζόμενη που είπε στον προϊστάμενό της: «Με έχεις πρήξει και μου σπας τα νεύρα!». Για τους δικαστές, οι εκφράσεις αυτές, παρότι απρεπείς, «δεν συνιστούν ύβρεις με την κυριολεκτική έννοια».

Μην προσβάλλετε ποτέ τον προϊστάμενό σας δημοσίως
Κατά τη διάρκεια σύσκεψης, τυπογράφος αποκάλεσε το αφεντικό του «ύπουλο», «δολοπλόκο» και «άτιμο». Στη συνέχεια, για την απόλυσή του έφτασε μέχρι το Ακυρωτικό Δικαστήριο, το γαλλικό αντίστοιχο του δικού μας Αρείου Πάγου. Οι δικαστές εν τούτοις αποφάνθηκαν ότι «το γεγονός πως οι χαρακτηρισμοί ειπώθηκαν ενώπιον μαρτύρων τους καθιστά ακόμα πιο αξιόμεμπτους».

Η λέξη «άχρηστος» υπερβαίνει τα όρια
Η γαλλική ιστοσελίδα Εco89 επικαλείται το παράδειγμα γραμματέως που αποκάλεσε το αφεντικό της «άχρηστο» και «ανίκανο», κρίνοντας ενδεχομένως πως δεν υπερέβαινε τα όρια. Το Ακυρωτικό Δικαστήριο όμως δικαίωσε το αφεντικό που την απέλυσε, κρίνοντας πως «αυτά τα προσβλητικά και ακραία λόγια συνιστούν κατάχρηση της ελευθερίας της έκφρασης».

Η λέξη «μαλάκας», πάλι, ενίοτε συγχωρείται (Νο 1)
Διευθυντής συνεταιρικής εταιρείας γάλακτος εκδιώχθηκε κακήν κακώς επειδή αποκάλεσε τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου «μαλάκα» και τα μέλη του «ανίκανους». Η γαλλική Δικαιοσύνη ωστόσο έκρινε πως «απλώς μετέφρασε σε εμφατικούς όρους τις επιφυλάξεις του». Η λέξη «μαλάκας», πάλι, ενίοτε συγχωρείται (Νο 2)
Έπειτα από προσφυγή Ισπανού από τη Χερόνα, το Ανώτατο Δικαστήριο της Καταλωνίας αποφάνθηκε ότι το να αποκαλέσεις τον εργοδότη σου «hijo de puta» (έκφραση εξίσου συνηθισμένη με το «μαλάκας») δεν δικαιολογεί την απόλυσή σου. Το επιχείρημα; «Ο κοινωνικός εκφυλισμός της γλώσσας έχει καταστήσει κοινή τη χρήση αυτής της έκφρασης υπό συγκεκριμένες συνθήκες, ιδίως σε διαπληκτισμούς».

Η βαρύτητα μιας βρισιάς ποικίλλει ανάλογα με το επάγγελμα
Στη Γαλλία, η εταιρεία ΕΜΙ διέκοψε το συμβόλαιό της με τον γνωστό για την αθυροστομία του ράπερ Doc Gyneco, έπειτα από συνάντηση που κατέληξε με τον ράπερ να λέει: «Δεν μπορώ να κάνω μουσική με πουτάνας γιους και κοπρόσκυλα». Εφετείο του Παρισιού έκρινε πως η εταιρεία δεν δικαιούται να σοκάρεται επειδή ο ράπερ συμπεριφέρεται ως... ράπερ. Επίσης, οδηγός φορτηγού που ξεκαθάρισε στο αφεντικό του πως «δεν θα γίνει η πουτάνα του» δικαιώθηκε στο Ακυρωτικό Δικαστήριο, με το σκεπτικό ότι «η ωμότητα των λόγων του δεν υπερβαίνει τα όρια του αποδεκτού στον επαγγελματικό κόσμο των οδηγών φορτηγών».

Αν το αφεντικό σας δεν προσέχει τη δική του γλώσσα, ας πρόσεχε
Αυτό είναι το δίδαγμα της διαμάχης ανάμεσα σε δύο αδέλφια στη Γαλλία. Ο ένας διευθύνει εργαστήριο οδοντικών προσθέσεων· κάποια στιγμή προσέλαβε τον αδελφό του. Όταν αυτός του είπε «αν έχεις αρχίδια απόλυσέ με», το έκανε. Το Ακυρωτικό Δικαστήριο ωστόσο δικαίωσε τον απολυθέντα, καθώς ο εργοδότης αδελφός έλεγε κάθε λίγο και λιγάκι στον υπάλληλο αδελφό ατάκες του τύπου: «Όταν σε προσέλαβα ήσουν ένας βρωμιάρης», «χωρίς εμένα δεν είσαι τίποτα» και «θα σε στείλω στην Πρόνοια να παρακαλάς για λίγο φαγητό».

Η αρχαιότητα και ο... «πρότερος έντιμος βίος» είναι ισχυρά ελαφρυντικά
Το Ακυρωτικό Δικαστήριο της Γαλλίας δικαίωσε εμπορικό αντιπρόσωπο που κάλεσε τον προϊστάμενό του να βάλει ένα σημείωμα «στον κώλο του», δηλώνοντας πως ναι μεν έγινε χυδαίος πλην όμως «εργαζόταν 22 χρόνια στην επιχείρηση, κατά τη διάρκεια των οποίων οι προϊστάμενοί του δεν είχαν απολύτως κανένα παράπονο από αυτόν».

Προσέξτε τις ιστορικές αναφορές
Εργαζόμενος σε εργοστάσιο βιομηχανικών βαφών είπε στο αφεντικό του: «Με έχετε πρήξει και βαρέθηκα τις ναζιστικές μεθόδους σας». Δεν γνώριζε όμως πως ολόκληρη η οικογένειά του είχε χαθεί σε ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Παρ΄ όλα αυτά, το Ακυρωτικό Δικαστήριο αναγνώρισε την άγνοιά του ως ελαφρυντικό και προτίμησε να δώσει έμφαση στη «δικαιολογημένη οργή» του εργαζόμενου.