Δύο διάσημοι στην ίδια...
χώρα: Οι «αγιογραφίες» του Άντι Γουόρχολ και το εργαστήρι του Χουάν Μιρό περιμένουν το κοινό στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας και στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Θεσσαλονίκης αντίστοιχα
Χρυσό. Παντού χρυσό. Στο δάπεδο, στο ταβάνι, στους τοίχους. Το αγαπημένο χρώμα του Άντι Γουόρχολ. Σύμβολο χλιδής και γκλάμουρ, πλούτου και δόξας. Χρώμα με το οποίο έχει ντυθεί ο μακρύς διάδρομος στο υπόγειο του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου για να οδηγήσει τους επισκέπτες στον κόσμο του πατέρα της ποπ αρτ και στα πορτρέτα του, που συνθέτουν την έκθεση «Warhol/Ιcon», ένα από τα μεγάλα εικαστικά γεγονότα του φθινοπώρου στην Αθήνα.

Σούπες Κάμπελ και Κόκα Κόλα, γιοκ. Ούτε ίχνος από όλα εκείνα τα σύμβολα της καταναλωτικής κοινωνίας που αποτέλεσαν σήμα κατατεθέν στη δουλειά του Άντι Γουόρχολ δεν υπάρχει στην έκθεση που χωρίζεται σε τρεις ενότητες. Διότι σκοπός της είναι να τον αποκαταστήσει και ως πορτρετίστα.

Η Τζάκυ Κέννεντυ κλέβει την παράσταση επί της υποδοχής. Κομψή, αλλά όχι λαμπερή, σε φωτογραφίες λίγο μετά τη δολοφονία του προέδρου Κέννεντυ. Αληθινή, τραβάει την προσοχή του εκκεντρικού και πρωτοπόρου καλλιτέχνη σε μια φάση «που τον απασχολεί πώς ένας απλός άνθρωπος μεταμορφώνεται σε είδωλο», όπως εξηγεί ο επιμελητής της έκθεσης και διακεκριμένος μελετητής του Γουόρχολ, Πολ Μουρχάουζ.

Άγρυπνο το βλέμμα του ίδιου του Γουόρχολ από το βάθος «καρφώνει» τον επισκέπτη. Όσο και να σας μαγνητίσει όμως μην προσπεράσετε τους πρωταγωνιστές της δεύτερης ενότητας: Μέγα Αλέξανδρο και πριγκίπισσα Νταϊάνα, Αλέξανδρο Ιόλα και Λάιζα Μινέλι. Εκεί που ο Άντι Γουόρχολ διαπιστώνει πως η φήμη πλέον κάνει τον άνθρωπο να μη μοιάζει αληθινός, αλλά σαν να φορά μια μάσκα.

Το Βυζαντινό Μουσείο δεν είναι απλώς ένας χώρος φιλοξενίας της έκθεσης- αν και η αλήθεια είναι πως θα προτιμούσαμε μια πιο τολμηρή προσέγγιση, όπως τη συνύπαρξη των πορτρέτων του Γουόρχολ ανάμεσα στη μεγαλύτερη συλλογή βυζαντινών εικόνων. Η πορεία μέσα από τα πολύτιμα εκθέματά του- για να φτάσετε στον Γουόρχολ θα πρέπει να περάσετε από τα τρία τέταρτα των μόνιμων συλλογών του μουσείου- βοηθά να ανακαλύψουμε τις βυζαντινές ρίζες του καλλιτέχνη- είχε σλοβακικές καταβολές και η οικογένειά του συστηνόταν ως βυζαντινή. Και να διαπιστώσουμε πως κι εκείνος «αγιογραφούσε» τα μοντέλα του είτε μέσα από τα ουδέτερα ή χρυσά φόντα του είτε μέσα από τα εξιδανικευμένα πρόσωπα που αποτύπωνε.

Και εκτός. Ο κόσμος του εκκεντρικoύ, απρόβλεπτου και πάνω από όλα προφητικού Άντι Γουόρχολ δεν θα χωρέσει μόνο στις αίθουσες του Βυζαντινού Μουσείου. Θα απλωθεί και στην γκαλερί «Πότνια Θηρών». Εκεί όπου θα βρουν θέση 100 πορτρέτα που ο Γουόρχολ δεν αποτύπωσε με τον χρωστήρα του, αλλά με την κινηματογραφική του κάμερα. Πρόκειται για μερικά από τα μικρά κινηματογραφικά πορτρέτα των 189 ατόμων, οι οποίοι πέρασαν τη διετία 1964- ΄66 από το στούντιό του στο Μανχάταν, όπου το μοντέλοαπό τον Λου Ριντ ώς τον Σαλβαντόρ Νταλί- έμενε για τρία λεπτά ακίνητο ενώπιον της κάμερας του Γουόρχολ.

ΙΝFΟ

Οι εκθέσεις «Warhol/Ιcon: η δημιουργία της εικόνας» (Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, Βασ.
Σοφίας 22) και «Warhol: Screen Tests» (γκαλερί «Πότνια Θηρών», Ζαΐμη 7) έως 10 Ιανουαρίου.

Μη χάσετε

1 Το μικρό, χωρίς τίτλο, χρυσό πορτρέτο που παραπέμπει σε αρχαία αιγυπτιακά πρότυπα.

2 Τα 18 πορτρέτα της Μέριλιν Μονρόε σε μαύρο φόντο, σαν σε αρνητικό, που μοιάζουν να έχουν «καταπιεί» τα ίχνη του έντονου χρώματος στο βάθος.

3 Τον κατακόκκινο Λένιν, αλλά και την Νταϊάν Κίτον και τον Γιόζεφ Μπόις, από μια εποχή που ο Γουόρχολ πλέον έβλεπε τη φήμη ως κάτι που «εξαφανίζει τον άνθρωπο, ως κάτι μαύρο, τραγικό, ενοχλητικό».

4 Το πορτρέτο του συλλέκτη Αλέξανδρου Ιόλα, που για χάρη του ο Γουόρχολ έφτιαξε το «Μυστικό Δείπνο» του.

5 Τον πρίγκιπα Κάρολο που το πρόσωπό του μοιάζει σαν να φοράει μάσκα.

6 Τις διαφορετικές αυτοπροσωπογραφίες του Γουόρχολ (αριστερά) στην αρχή και το τέλος της έκθεσης.


... και κλεφτές ματιές στο εργαστήρι του Χουάν Μιρό
Β. Χ.

Το «ηλικίας» 53 ετών σήμερα εργαστήριο του διάσημου Ισπανού κυβιστή ζωγράφου Χουάν Μιρό στη Μαγιόρκα μεταφέρθηκε σε κλίμακα ένα προς τέσσερα στο Τελλόγλειο Ίδρυμα της Θεσσαλονίκης. Το πρωτότυπο που σχεδίασε ο φίλος του Καταλανού ζωγράφου αρχιτέκτονας Γιοζέφ Λιουίς Σερτ το 1956 ήταν 200 τ.μ. Η αντιγραφή του κελύφους του που στήθηκε στον αύλειο χώρο του Τελλόγλειου δεν ξεπερνά τα 50 τ.μ. Το εσωτερικό του είναι μια αίθουσα με θρανία που φιλοξενούν τους μικρούς μαθητές στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων. «Πρόκειται ουσιαστικά για τυπολογική και όχι μορφολογική αντιγραφή του εργαστηρίου του Μιρό», εξήγησε στα «ΝΕΑ» ο επικεφαλής του εγχειρήματος πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ Νίκος Καλογήρου.

Στην έκθεση Μιρό στο εσωτερικό του Τελλόγλειου, στα αριστερά της εισόδου, τον επισκέπτη εισάγει φωτογραφική αναπαράσταση από το πραγματικό εργαστήρι του ζωγράφου.

Στην αίθουσα δεξιά της εισόδου έχουν στηθεί τα μεγαλυτέρων διαστάσεων εντυπωσιακά έργα. Ανάμεσά τους η πρώτη ελαιογραφία του Μιρό (1908) που «βγαίνει» πρώτη φορά από την Ισπανία και το Ίδρυμα της Μαγιόρκας, καθώς και αρκετές από τις 40 μεγάλες ελαιογραφίες της συλλογής. Δίπλα τους γλυπτά όπως η «Γυναίκα - Ήλιος», η «Μητρότητα» κ.ά. Στους δύο ορόφους παρουσιάζονται σχέδια, χαρακτικά, ημερολόγια, έγγραφα, φωτογραφίες, έντυπα. Εντυπωσιακή είναι μια μεγάλη ταπισερί και ακολουθεί - στον πρώτο όροφο- η αναπαράσταση του εργαστηρίου της Μαγιόρκας. Στη Θεσσαλονίκη έχουν μεταφερθεί η κουνιστή πολυθρόνα του Μιρό, δύο καβαλέτα με έργα, ένα μικρό σκαμπό, ένα χαλί, φωτογραφίες και λιγοστά αντικείμενα.

Βασιλικά εγκαίνια. Παρουσία της βασίλισσας της Ισπανίας Σοφίας εγκαινιάστηκε επίσημα χθες το απόγευμα η μεγάλη έκθεση. Σε άψογα ελληνικά και ιδιαίτερα ευδιάθετη η εστεμμένη σχολίαζε τα έργα και ζητούσε διευκρινίσεις.