«Οι “πολιτισμένοι” Ευρωπαίοι αρνούνται να αντιμετωπίσουν τους Ρομά ως συμπολίτες τους και να τους δώσουν ίσες ευκαιρίες», λέει στα «ΝΕΑ» ο φωτογράφος των Τσιγγάνων, Γιόακιμ Έσκιλντσεν
«Θέλησα να συνθέσω ένα φωτογραφικό έργο-ντοκουμέντο για τους Ρομά για να θίξω το ευαίσθητο θέμα των φυλετικών διακρίσεων», λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιόακιμ Έσκιλντσεν, Δανός φωτογράφος, ύστερα από έξι χρόνια περιπλάνησης στους οικισμούς των Ρομά σε όλη την Ευρώπη και την Ινδία. Μέσα από τα καρέ του δίνει μια γεύση από «Τα Ταξίδια των Ρομά», όπως είναι και ο τίτλος της έκθεσης φωτογραφίας που παρουσιάζεται, μαζί με κείμενα της Σία Ρίνε, στην Ελληνοαμερικανική Ένωση μέχρι τις 22 Οκτωβρίου.

Οι εκατό φωτογραφίες της έκθεσης καταγράφουν την καθημερινότητα της μεγαλύτερης πληθυσμικά μειονότητας της Ευρώπης, με δώδεκα εκατομμύρια Ρομά, ή άλλως Τσιγγάνους, σκορπισμένους σε χώρες όπως οι Γαλλία, Ελλάδα, Φινλανδία, Ουγγαρία, Ρωσία. «Παρ΄ όλο που οι Ρομά ζούνε διάσπαρτοι σε όλες της ηπείρους, συνδέονται με ισχυρούς δεσμούς. Αισθάνονται ότι είναι αδέρφια. Αυτό μου λένε κάθε φορά που τους δείχνω τις φωτογραφίες μου», λέει ο φωτογράφος που μαζί με τη σύζυγό του και συγγραφέα, Σία Ρίνε, φιλοξενήθηκαν από τους Ρομά της Ουγγαρίας για τέσσερις μήνες το 2000. Έτσι, γνώρισαν για πρώτη φορά από κοντά την κοινωνική αδικία απέναντι στους Τσιγγάνους.

ΙΝFΟ

«Τα ταξίδια των Ρομά» στην Ελληνοαμερικανική Ένωση (Μασσαλίας 22, Κολωνάκι) από απόψε στις 20.30. Είσοδος ελεύθερη. Έως 22 Οκτωβρίου.

«Εξαιτίας του νομαδικού και ελεύθερου τρόπου ζωής των Ρομά, η κοινωνία δεν τους αποδέχεται. Συχνά, τους αποκαλούν κλέφτες και τους θεωρούν επικίνδυνους. Μάλιστα, αυτά τα αρνητικά σχόλια συντηρούνται από την ανυπακοή τους στους κανονισμούς του συνόλου, που δεν αποτελεί χαρακτηριστικό της φυλής, αλλά αποτέλεσμα των κακουχιών», λέει ο Έσκιλντσεν.

«Μια αρνητική εμπειρία για μένα ήταν η συνάντηση με τους Ρομά στην Ελλάδα. Στη Νέα Ζωή, μία περιοχή έξω από την Αθήνα, 3.000 Ρομά ζουν σε μία χωματερή και βρίσκονται στο έλεος των δημοτικών αρχών. Δεν είναι αποδεκτοί από την Εκκλησία και δεν έχουν την ίδια μεταχείριση στον Στρατό με τους άλλους φαντάρους. Οι περισσότεροι είναι αμόρφωτοι καθώς οι δάσκαλοι δεν ασχολούνται μαζί τους. Άκουσα ότι οι αρχές κατεδαφίζουν τις παράγκες τους», λέει ο Δανός φωτογράφος.

Ο Έσκιλντσεν τούς αποκαλεί τους «θησαυρούς για την κοινωνία» και εκθέτει τη δική απόψη για τους πρωταγωνιστές των φωτογραφιών του. «Σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι, οι Ρομά είναι φιλόξενοι και ευγενικοί άνθρωποι. Συμπεριφέρονται ανάλογα με τον τρόπο που θα τους προσεγγίσεις. Στην αρχή είναι επιφυλακτικοί αλλά μετά μπορούν να γίνουν φίλοι σου». Σε κάθε ταξίδι του ανακάλυπτε και κάτι διαφορετικό για τους Τσιγγάνους. «Αν και συνδέονται με ισχυρούς δεσμούς χάρη στην κοινή τους πολιτιστική κληρονομιά», όπως λέει ο φωτογράφος, «υπάρχει διαφορά μεταξύ των Ρομά που κατοικούν σε διαφορετικές χώρες. Δεν έχουν κάποια δική τους χαρακτηριστική θρησκεία, αλλά υιοθετούν την επικρατούσα θρησκεία κάθε περιοχής στην οποία κατοικούν. Κάποιοι είναι πλούσιοι και κάποιοι άλλοι φτωχοί. Ορισμένοι συνεχίζουν τη νομαδική ζωή τη στιγμή που άλλοι έχουν εγκατασταθεί μόνιμα σε υποβαθμισμένες περιοχές. Υπάρχουν οι σκουρόχρωμοι Ρομά και οι ξανθοί με γαλάζια μάτια».


Τραγούδια, ποιήματα και παραμύθια

Η έκθεση στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, που πραγματοποιείται σε συνεργασία με την πρεσβεία την Δανίας, πλαισιώνεται από σειρά εκδηλώσεων. Ο Κώστας και ο Αλέξανδρος Χατζής δίνουν συναυλία στις 23 Σεπτεμβρίου ενώ η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ και ο Κωνσταντίνος Θέμελης διαβάζουν ποιήματα και λαϊκά παραμύθια Ρομά συγγραφέων, την επόμενη ημέρα. Αφιέρωμα ντοκιμαντέρ για τους Ρομά πραγματοποιείται, σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος, από 29 Σεπτεμβρίου μέχρι 13 Οκτωβρίου. Συναυλία με gypsy jazz από το δανέζικο συγκρότημα Rκve Βoheme, με συνθέσεις εμπνευσμένες από τη μουσική του διάσημου Γάλλου Ρομά κιθαρίστα Ντζάνγκο Ράιχαρντ πραγματοποιείται στις 3 Οκτωβρίου. Οι ανοιχτές συζητήσεις «Ευρωπαϊκή Ένωση: Επιχειρηματικότητα και Ρομά» και «Η φωτογραφία ως ανθρωπολογικό τεκμήριο: η περίπτωση των Ρομά» με ομιλητές τους Στέλιο Ευσταθόπουλο, Χριστίνα Κόνα και Πλάτωνα Ριβέλλη, πραγματοποιούνται στις 20 και 21 Οκτωβρίου, αντίστοιχα.