Αρχές Αυγούστου το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναμένεται να δώσει στη δημοσιότητα την ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους. Δεν υπάρχει πλέον αμφιβολία ότι σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, κατά την άποψη του ΔΝΤ, το πρόβλημα δεν λύθηκε και το χρέος παραμένει ασταθές. Ο Πίτερ Ντόλμαν, επικεφαλής της αποστολής του ΔΝΤ στην Αθήνα, δήλωσε χθες πως οι αγορές είναι ανοιχτές για την Ελλάδα, αλλά η μακροπρόθεσμη πρόσβαση σε αυτές είναι πολύ δύσκολο να διατηρηθεί χωρίς έξτρα ελάφρυνση χρέους με ρεαλιστικούς στόχους για την ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα. Υπάρχουν σημαντικές αβεβαιότητες.
Μέχρι να φτάσει το 2032, οπότε οι ευρωπαίοι έχουν δεσμευθεί να επανεξετάσουν τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, η μπάλα βρίσκεται αποκλειστικά στο ελληνικό γήπεδο.
Οι αγορές, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις Ντόλμαν, θα παρακολουθούν στενά την κυβερνητική πολιτική και ενδεχόμενη αντιστροφή των δίδυμων μέτρων περικοπών στις συντάξεις και στο αφορολόγητο θα τιμολογηθούν αναλόγως.
Σε αντιδιαστολή με τη γραμμή ορισμένων κυβερνητικών στελεχών ότι επειδή οι στόχοι για τα πλεονάσματα θα υπερκεραστούν φέτος και του χρόνου «δημοσιονομικά δεν χρειάζεται» να κοπούν οι συντάξεις, το Ταμείο αναδεικνύει τη σημασία του μηνύματος προς τις αγορές αλλά και τα βαθιά προβλήματα – πέραν του χρέους – για την ελληνική οικονομία.
Η πρόβλεψη του Ταμείου για μείωση του εργατικού δυναμικού κατά 1% κατ" έτος τα επόμενα χρόνια σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού έρχεται να υπογραμμίσει τη θεώρηση του ΔΝΤ ότι οι περικοπές στις συντάξεις έχουν πρωτίστως διαρθρωτικό χαρακτήρα. Η εφαρμογή των δίδυμων μέτρων άλλωστε εκτιμάται πως θα ανοίξει τον δρόμο για την εφαρμογή αναπτυξιακών αντιμέτρων που τόσο χρειάζεται η οικονομία. Σύμφωνα με τον Ντόλμαν, το 2020 – εφόσον κοπούν συντάξεις και αφορολόγητο – θα υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για μείωση των φόρων με προτεραιότητα στους υψηλούς συντελεστές φορολογίας εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων αλλά και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.
Κρίσιμες θεωρούνται και οι αποφάσεις για τα εργασιακά. Ο Ντόλμαν κάλεσε χθες την κυβέρνηση «να αναθεωρήσει τις απόψεις της για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις». Το ΔΝΤ δηλώνει «δεσμευμένο» απέναντι στην Ελλάδα και θα συνεχίσει με εξαμηνιαίες ή και τριμηνιαίες – εφόσον έτσι θα πράξουν και οι Ευρωπαίοι – αποστολές στη χώρα να μετέχει στη μεταμνημονιακή επιτήρηση. Δεν έχει τη δύναμη να επιβάλλει μέτρα στην Ελλάδα κατά τα πρότυπα των μνημονιακών ετών με τον Ντόλμαν να αναδεικνύει τον «συμβουλευτικό ρόλο» αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η «φωνή» του στις αγορές θα δίνει τον τόνο των εξελίξεων.
Επί του παρόντος, οι αγορές ουσιαστικά παραμένουν κλειστές καθώς οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων παρά την περιορισμένη αποκλιμάκωση βρίσκονται στα ύψη (4% το δεκαετές, 3,174% το πενταετές). Το υπουργείο Οικονομικών, όπως έδειξαν τα χθεσινά στοιχεία για το δημόσιο χρέος, οχυρώνεται για παν ενδεχόμενο στραγγίζοντας τη ρευστότητα σε όλους τους φορείς γενικής κυβέρνησης. Τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους δείχνουν ότι στο τέλος Μαρτίου τα repos έφτασαν τα 22,5 δισ. ευρώ από 14,9 δισ. ευρώ στο τέλος του περασμένου έτους ενώ το δημόσιο χρέος αντίστοιχα έκανε άλμα στα 343,740 δισ. ευρώ από 328,703 δισ. ευρώ.