Βέβαιος για την «διαπραγματευτική ισχύ» της χώρας του δήλωσε ο νέος πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζουζέπε Κόντε, καθώς η νέα λαϊκιστική κυβέρνηση οδεύει προς πιθανή σύγκρουση σε δημοσιονομικά ζητήματα με τις Βρυξέλλες. Παρουσιάζοντας τις προγραμματικές του δηλώσεις στην Γερουσία πριν την ψήφο εμπιστοσύνης χθες (με ψήφους 171 υπέρ, 117 κατά και 25 αποχές), ο Κόντε είπε πως «η Ευρώπη είναι το σπίτι μας» και η Ρώμη έχει κάθε δικαίωμα να απαιτήσει αλλαγές. «Η οικονομική και νομισματική ένωση πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες των πολιτών και να ισορροπήσει τις αρχές ευθύνης και αλληλεγγύης πιο αποτελεσματικά» τόνισε.
Απ" ό,τι φαίνεται η ΕΕ δεν πρέπει να είναι η μόνη που ανησυχεί για την κυβέρνηση την οποία δημιούργησαν το λαϊκιστικό Κίνημα των Πέντε Αστέρων και η ακροδεξιά Λέγκα. Ο Κόντε που ορκίσθηκε πρωθυπουργός την Παρασκευή δήλωσε ότι η Ιταλία θα παραμείνει στο ΝΑΤΟ, όμως θα επιζητήσει «άνοιγμα προς τη Μόσχα», θεωρώντας πως η Ρωσία έχει «σταθεροποιήσει τη διεθνή της θέση σε διάφορες γεωπολιτικές κρίσεις». Μάλιστα πρόσθεσε πως η Ρώμη θα ζητήσει επανεξέταση των κυρώσεων εις βάρος της Μόσχας που «δημιουργούν τον κίνδυνο ταπείνωσης της ρωσικής κοινωνίας των πολιτών».
Στην ομιλία του ο Κόντε επανέλαβε τα κύρια οικονομικά μέτρα της νέας κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων οι φορολογικές μειώσεις και η παροχή βασικού εγγυημένου εισοδήματος για τις ασθενείς οικονομικά ομάδες. Οσο για την μείωση του χρέους είπε πως θα γίνει μέσω οικονομικής ανάπτυξης και όχι μέσω λιτότητας. Δεν παρέλειψε να περιγράψει τον κυβερνητικό συνασπισμό ως φορέα ριζικών μεταρρυθμίσεων για την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης. «Εάν λαϊκισμός σημαίνει ότι η άρχουσα τάξη ακούει τις ανάγκες του λαού, εάν αντισυστημικός σημαίνει η καθιέρωση ενός νέου συστήματος που καταργεί παλιά προνόμια και υπερβολικές εξουσίες, τότε αξίζουμε αυτό τον τίτλο», ανέφερε.
Ενδεικτικό για την ανησυχία που προκάλεσαν οι προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης ήταν το γεγονός ότι στις αγορές άρχισε και πάλι η πώληση ιταλικών ομολόγων με τα spread των 10ετών ιταλικών ομολόγων να παίρνουν αμέσως την ανιούσα.
Σε ό,τι αφορά το Μεταναστευτικό, ο Τζουζέπε Κόντε τόνισε ότι «η μέχρι τώρα πολιτική έχει αποτύχει, με το εγωιστικό κλείσιμο πολλών χωρών-μελών». «Θα ζητήσουμε να ξεπερασθεί ο κανονισμός του Δουβλίνου για να υπάρξει πραγματικός καταμερισμός ευθυνών με αυτόματα συστήματα ανακατανομής των αιτούντων άσυλο», επισήμανε. «Δεν είμαστε ρατσιστές. Πρέπει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες για την εξακρίβωση του δικαιώματος ασύλου. Θα υπερασπιστούμε τους μετανάστες που βρίσκονται νόμιμα στη χώρα μας, αλλά για να επιτευχθεί πραγματική ένταξη πρέπει να καταπολεμηθεί η εκμετάλλευση από μέρους των δουλεμπόρων και να αναμορφωθεί με διαφάνεια το σύστημα υποδοχής των μεταναστών».
Ο 54χρονος καθηγητής νομικής με την ανύπαρκτη πολιτική πείρα ηγείται πλέον μιας κυβέρνησης στην οποία οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν πως είναι μαριονέτα. Τη βασική ευθύνη χάραξης της πολιτικής έχουν οι ηγέτες των δύο κομμάτων που μετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό, Λουίτζι ντι Μάιο που έχει αναλάβει το υπουργείο Εργασίας και Ματέο Σαλβίνι που τέθηκε επικεφαλής στο υπουργείο Εσωτερικών – κάθονταν διαρκώς δίπλα του και κουνούσαν καταφατικά τα κεφάλια τους στα όσα εκείνος έλεγε. Χαρακτηριστικό άλλωστε είναι το γεγονός ότι ο Σαλβίνι την Δευτέρα μίλησε τηλεφωνικά με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπαν – μια κίνηση, που όπως γράφουν οι ιταλικές εφημερίδες, θα έπρεπε να είχε γίνει από τον πρωθυπουργό όχι από έναν υπουργό.
Αναφερόμενος στους κύριους στόχους του κυβερνητικού συμβολαίου που έχουν υπογράψει το Κίνημα Πέντε Αστέρων και η Λέγκα, είπε πως «θα καταπολεμήσουμε με κάθε τρόπο τις μαφίες και της οικονομίες τους και θα αλλάξουμε τον νόμο για την παραγραφή των αδικημάτων».
«Θα εγγυηθούμε τον σεβασμό των βασικών δικαιωμάτων των εργαζομένων», πρόσθεσε, επιμένοντας ότι η κυβέρνηση θα εγκρίνει το «εισόδημα του πολίτη» για την στήριξη των ανέργων και των χαμηλοσυνταξιούχων, για να καταλήξει: «Θα είμαι ο συνήγορος του ιταλικού λαού».
Σύμφωνα με τους πολιτικούς αναλυτές, οι προγραμματικές δηλώσεις του Κόντε δείχνουν πως τα δύο κόμματα που βρίσκονται στην κυβέρνηση δεν έχουν σκοπό να προωθήσουν τα όσα είχαν υποσχεθεί προεκλογικά – στις Βρυξέλλες είχαν προκαλέσει πονοκέφαλο καθώς υπήρχε μεγάλη παροχολογία χωρίς να εξηγείται από πού θα βρεθούν τα κεφάλαια. Πάντως, ο Κόντε δεν έκανε καμία αναφορά στην κατάργηση των μεταρρυθμίσεων του 2011 στο συνταξιοδοτικό που οδήγησαν στην αύξηση του ηλικιακού ορίου συνταξιοδότησης, αν και αυτό περιλαμβανόταν στις προεκλογικές δεσμεύσεις.