Οι δαπάνες με ηλεκτρονικό χρήμα που εξασφαλίζουν το αφορολόγητο όριο για μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες αλλά και μια παγίδα για όσους εμφανίζονται ως φιλοξενούμενοι είναι οι δύο βασικές αλλαγές του νέου βασικού εντύπου της φορολογικής δήλωσης Ε1. Ειδικά για τους φιλοξενούμενους μετά το αλαλούμ που δημιουργήθηκε πέρυσι με το κοινωνικό μέρισμα, οι φορολογούμενοι καλούνται φέτος να δηλώσουν υποχρεωτικά στην Εφορία εάν φιλοξενούν στην κατοικία τους πρόσωπα που είναι μεν υπόχρεα σε φορολογική δήλωση αλλά δεν είναι εξαρτώμενα μέλη της οικογένειάς τους, όπως για παράδειγμα κάποιο φιλικό ή συγγενικό πρόσωπο.
Με την κίνηση αυτή, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων επιχειρεί να περιορίσει τα φαινόμενα εικονικής φιλοξενίας για λόγους φοροδιαφυγής.
Τα νέα στοιχεία που θα δουν οι φορολογούμενοι στο βασικό έντυπο της φορολογικής δήλωσης, το γνωστό Ε1, είναι τα εξής:
1 Ηλεκτρονικές αποδείξεις (Κωδ. 049-050). Υστερα από δύο χρόνια, ένας γνώριμος κωδικός της φορολογικής δήλωσης επανενεργοποιείται. Πρόκειται για τον κωδικό 049 του πίνακα 7 του Ε1, ο οποίος αφορά τις δαπάνες που έγιναν το 2017 με ηλεκτρονικό χρήμα (κάρτες, e-banking) που εξασφαλίζουν σε μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες την έκπτωση φόρου 1.900 – 2.100 ευρώ που οδηγεί σε έμμεσο αφορολόγητο 8.636 – 9.550 ευρώ. Στο έντυπο Ε1 που θα συμπληρώσουν φέτος οι φορολογούμενοι θα δουν ότι δίπλα στον κωδικό 049 έχει προστεθεί και ο κωδικός 050, ο οποίος αφορά τις δαπάνες με ηλεκτρονικό χρήμα που πραγματοποίησε το 2017 η σύζυγος ή το μέλος του συμφώνου συμβίωσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, τις επόμενες ημέρες οι τράπεζες θα στείλουν στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων τα στοιχεία για τις συναλλαγές με πλαστικό χρήμα που είχαν πέρυσι οι φορολογούμενοι προκειμένου να φορτωθούν στο Taxisnet. Ο κωδικός 049-050 δεν θα είναι κλειδωμένος. Οι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να παρέμβουν και να προσθέσουν δαπάνες οι οποίες ενδεχομένως να μην εμφανίζονται, όπως για παράδειγμα πληρωμές που έχουν γίνει με μεταφορά χρηματικών ποσών από τον λογαριασμό τους σε λογαριασμό ελεύθερου επαγγελματία, π.χ. γιατρού, ο οποίος δεν έχει δηλωθεί μέχρι σήμερα ως επαγγελματικός. Στην περίπτωση αυτή ο φορολογούμενος μπορεί να επικαλεστεί τα ενημερωτικά (statements) των τραπεζών.
Οι μισθωτοί, συνταξιούχοι και αγρότες μέσω του συγκεκριμένου κωδικού θα διαπιστώσουν αν κατάφεραν να εξασφαλίσουν την έκπτωση φόρου 1.900 – 2.100 ευρώ που οδηγεί σε έμμεσο αφορολόγητο όριο με τις αγορές που πραγματοποίησαν το 2017 με πλαστικό χρήμα (χρεωστική ή πιστωτική κάρτα) ή μέσω e-banking.
Πέναλτι φόρου
Αν δεν καλύπτεται το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό, τότε ο φόρος εισοδήματος που θα κληθούν να πληρώσουν φέτος προσαυξάνεται κατά το ποσό που προκύπτει από τη θετική διαφορά μεταξύ του απαιτούμενου και του δηλωθέντος ποσού, πολλαπλασιαζόμενης με συντελεστή 22%.
Για παράδειγμα, φορολογούμενος με εισόδημα 10.000 ευρώ, πραγματοποιεί φέτος πληρωμές με πλαστικό χρήμα 500 ευρώ, αντί των απαιτούμενων ύψους 1.000 ευρώ. Στη διαφορά των 500 ευρώ επιβάλλεται συντελεστής 22% και προκύπτει επιπλέον φόρος 110 ευρώ.
Το ελάχιστο ποσό των e- αποδείξεων που θα έπρεπε να είχαν συγκεντρώσει πέρυσι οι φορολογούμενοι ανάλογα με το εισόδημά τους προσδιορίζεται με την εξής προοδευτική κλίμακα:
– 10% για εισόδημα έως 10.000 ευρώ,
– 15% για εισόδημα από 10.000,01 έως 30.000 ευρώ και
– 20% για εισόδημα από 30.000,01 και άνω με το ανώτατο ποσό που θα πρέπει να συγκεντρώσει ο φορολογούμενος να ανέρχεται στις 30.000 ευρώ.
Στην περίπτωση συζύγων με κοινό τραπεζικό λογαριασμό, όπου ο ένας φορολογούμενος δικαιούται αφορολόγητο (π.χ. μισθωτός) και ο έτερος δεν δικαιούται (π.χ. ελεύθερος επαγγελματίας), ο δικαιούχος αφορολογήτου μπορεί να χρησιμοποιήσει το σύνολο των ηλεκτρονικών πληρωμών του κοινού λογαριασμού για το χτίσιμο του αφορολογήτου.
Η έκπτωση φόρου
Ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του φορολογούμενου η έκπτωση φόρου διαμορφώνεται ως εξής:
– 1.900 ευρώ χωρίς προστατευόμενα τέκνα.
– 1.950 ευρώ για φορολογούμενους με 1 προστατευόμενο τέκνο.
– 2.000 ευρώ για φορολογούμενους με 2 προστατευόμενα τέκνα.
– 2.100 ευρώ για φορολογούμενους με 3 ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα.
Εξαιρέσεις
Σημειώνεται ότι μισθωτοί και συνταξιούχοι 70 ετών και άνω, τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, όσοι βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση, οι φορολογικοί κάτοικοι της ΕΕ ή του ΕΟΧ που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα και φορολογούνται με την κλίμακα από μισθωτή εργασία και συντάξεις εξαιρούνται από την υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικού χρήματος. Ωστόσο θα πρέπει να έχουν συγκεντρώσεις αποδείξεις για τις αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών και να δηλώσουν το ποσό των δαπανών με αποδείξεις στον κωδικό 049-050 του Ε1.
2 Παγίδα για τους φιλοξενούμενους (Κωδ. 007-008): Το κοινωνικό μέρισμα που χορηγήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο αποκάλυψε ότι 1,95 εκατομμύρια φορολογούμενοι (ένας στους τέσσερις) δήλωσαν ότι είναι φιλοξενούμενοι. Σε πολλές περιπτώσεις αποδείχθηκε ότι οι φιλοξενούμενοι ήταν… μαϊμού ενώ δεν ήταν λίγοι αυτοί που έχασαν το κοινωνικό μέρισμα. Τώρα η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ζητά από τους φορολογούμενους μέσω του εντύπου Ε1 να δηλώσουν αν φιλοξενούν στην κατοικία τους πρόσωπα που είναι υπόχρεα σε φορολογική δήλωση εκτός εκείνων που δηλώνονται στον πίνακα 8, είναι δηλαδή εξαρτώμενα μέλη του φορολογουμένου (παιδιά, γονείς, παππούδες, ανήλικοι συγγενείς μέχρι τον τρίτο βαθμό, άγαμοι ή χήροι ή διαζευγμένοι αδελφοί και αδερφές, με αναπηρία 67% και άνω).
Το κόλπα… της φιλοξενίας
Με τον τρόπο αυτό, η Εφορία επιχειρεί να περιορίσει τα φαινόμενα ψευδούς φιλοξενίας. Πολλοί εμφανίζονται ως φιλοξενούμενοι για να αποφύγουν:
– Τα τεκμήρια διαβίωσης. Οποιος συμπληρώνει τον κωδικό 092, 094 ή 096 του εντύπου Ε1 δεν βαρύνεται με το τεκμήριο της κύριας κατοικία, κάτι που αυτομάτως σημαίνει και μείωση της φορολογητέας ύλης. Οσοι έχουν χαμηλά εισοδήματα γνωρίζουν ότι το τεκμήριο της κατοικίας μπορεί να τους επιβαρύνει με πρόσθετους φόρους και γι" αυτό κάνουν ό,τι μπορούν για να το αποφύγουν.
– Τον φόρο από εισοδήματα ενοικίων. Με τη δήλωση, δηλώνεται το γεγονός της φιλοξενίας, ο ΑΦΜ του ατόμου που φιλοξενεί, η επιφάνεια του ακινήτου στο οποίο γίνεται η φιλοξενία και οι μήνες της φιλοξενίας. Δεν υπάρχει όμως η διεύθυνση. Αρα, ένας ενοικιαστής που θα εμφανιστεί ως φιλοξενούμενος του ιδιοκτήτη, θα το απαλλάξει και από τον φόρο εισοδήματος από ακίνητα που υπολογίζεται πλέον με συντελεστές από 15% έως και 45%.
3 Ιατρικά έξοδα: Στο φετινό έντυπο Ε1 οι φορολογούμενοι δεν θα βρουν τους κωδικούς 051-052 όπου μέχρι πέρυσι συμπλήρωναν τα έξοδα που είχαν πραγματοποιήσει για επισκέψεις σε γιατρούς, νοσήλια ή φάρμακα. Από την 1η Ιανουαρίου 2017 καταργήθηκε η διάταξη που προέβλεπε την έκπτωση φόρου 10%, εφόσον οι δαπάνες αυτές υπερβαίνουν συνολικά το 5% του ετήσιου ατομικού εισοδήματός του. Νοσήλια και ιατροφαρμακευτικά έξοδα λαμβάνονται υπόψη μόνο για το χτίσιμο του αφορολόγητου ορίου.

Οι κωδικοί για ελεύθερους επαγγελματίες, επιχειρήσεις
{ARXS}Ενα νέο πλήρως{ARXS} αναμορφωμένο έντυπο Ε3 θα κληθούν να υποβάλουν φέτος περισσότεροι από ένα εκατομμύριο ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Στο έντυπο αυτό θα αποτυπωθούν με πληρέστερο τρόπο τα αποτελέσματα και το σύνολο των οικονομικών πληροφοριών των επιχειρήσεων και επαγγελματιών. 
Οι πίνακες και οι κωδικοί που ξεχωρίζουν βρίσκονται στην πρώτη σελίδα του Ε3, με τους φορολογούμενους να πρέπει να εμφανίσουν μεταξύ άλλων τις εξής πληροφορίες: 
– Ενεργές ιστοσελίδες επιχείρησης
– Ενεργές ηλεκτρονικές διευθύνσεις αλληλογραφίας επιχείρησης (e-mail)
– Ενεργούς επαγγελματικούς όπου θα πρέπει να δηλωθούν ο αριθμός ή οι αριθμοί των λογαριασμών και ο σειριακός αριθμός συνδεδεμένου POS 
– Ενεργά τερματικά POS. Θα δηλωθούν ο αριθμός και ημερομηνία σύμβασης απόκτησης, ο σειριακός αριθμός τερματικού, και η επωνυμία – ΑΦΜ εκκαθαριστών 
– Διενέργεια ηλεκτρονικών συναλλαγών και πιο συγκεκριμένα εάν έχουν πωλήσεις αγαθών ή παροχή υπηρεσιών μέσω διαδικτύου. Επίσης θα πρέπει να εμφανίσουν τα στοιχεία των συνεργαζόμενων ηλεκτρονικών πλατφορμών (χώρα, ΑΦΜ, Επωνυμία) 
– Συνδεδεμένες επιχειρήσεις ημεδαπής / αλλοδαπής (χώρα, ΑΦΜ, Επωνυμία και ποσοστό) 
– Στοιχεία μετόχων ανωνύμων εταιριών μη εισηγμένων (ΑΦΜ, μέτοχοι, αριθμός μετοχών, είδος μετοχών) 
Στην τρίτη σελίδα του Ε3, οι επαγγελματίες θα πρέπει να δηλώσουν αναλυτικά συγκεκριμένες δαπάνες που πραγματοποίησαν το  2017 όπως για παροχές σε εργαζόμενους, «ασυνήθη έξοδα», πρόστιμα, αποσβέσεις κ.λπ. 

ΕΛΕΓΧΟΙ. Το νέο έντυπο Ε3 διευκολύνει τους φορολογικούς ελέγχους που προγραμματίζει η ΑΑΔΕ. Από την επεξεργασία  των στοιχείων που θα δηλώσουν οι επιτηδευματίες  θα προκύπτουν οι μέσοι όροι εσόδων και δηλούμενων ανά κατηγορία δαπανών που εκπίπτουν. Στις περιπτώσεις που οι δαπάνες που δηλώνει ένας επαγγελματίας ή επιχείρηση θα είναι σημαντικά αυξημένες από τον αντίστοιχο μέσο όρο του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιείται τότε θα είναι πολύ πιθανό να κληθεί για φορολογικό έλεγχο. 
Πιο συγκεκριμένα μέσω του εντύπου οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα βρεθούν αντιμέτωποι με το ηλεκτρονικό φακέλωμα τόσο των επαγγελματικών τραπεζικών τους λογαριασμών όσο και των δαπανών που θα εμφανίζονται ως επαγγελματικές. Με τις αλλαγές στο έντυπο στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι να αναγκαστούν οι επιτηδευματίες ώστε να εμφανίσουν περισσότερα κέρδη και να αποφύγουν να φουσκώνουν τις επαγγελματικές δαπάνες. Από τη στιγμή μάλιστα που συνδέθηκαν και οι ασφαλιστικές εισφορές με το δηλωθέν εισόδημα, το κίνητρο της φοροδιαφυγής για τους επαγγελματίες έγινε μεγάλο.